تبلیغات
WIMIFIRE - مطالب ابر گرایش های شهرسازی
URBAN-VISION
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
گرایش های شهرسازی

براساس تعریفی كه لوئیس كیبل از شهرسازی ارائه داده است ، شهرسازی هم علم است و هم هنر.

جنبه‌های علمی شهرسازی سعی میكند گرایشهای اقتصادی و اجتماعی جامعه را پیش‌بینی كند و محیط كالبدی را با آن هماهنگ نماید. جنبه هنری شهرسازی نیز اجزای مختلف شهر را به شكل متناسبی با یكدیگر تركیب می كند و تلاش دارد كه فرم و شكلی مطلوب با زندگی پدید آورد.

بنابراین ، قابلیت دو گانه شهرسازی (علمی و هنری) دو گرایش جدایی‌ناپذیر در شهرسازی به وجود آورده است :

  برنامه ریزی شهری (Urban Planning)

  طراحی شهری (Urban Design)

برنامه ریزی شهری

 برنامه ریزی شهری یعنی ساماندهی كالبدی ـ فضایی شهر. معیارهای اصلی ساماندهی شهری در چهار مقوله اساسی « عدالت ، كارآیی، كیفیت محیطی و سرزندگی» خلاصه می شوند كه با یكدیگر یك مثلث نظری را پدید می آورند.

 عدالت (Equity) به معنی توزیع متناسب عملكردها و خدمات ، دسترسی مناسب به مراكز خدمات دهی و فعالیتی ، بدون تبعیض و تفاوت گذاری بین ساكنان یك شهر و منطقه شهری است.

  كارآیی (Efficiency)  به معنی ایجاد سازمان فضایی و عملكردی مناسب در مكان گزینی فعالیتها و همچنین تأمین ارتباطات لازم بین عملكردها و استفاده كنندگان برای بالابردن میزان كارآمدی در كاركردهای شهری میباشد.

  كیفیت محیطی یا كالبدی (Environment Quality) . هدف این اصل افزایش میزان مطلوبیت فضاهای كالبدی برای كار، زندگی ، تفریح و عملكردهای اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی است. كیفیت محیطی هم شامل وضعیت خوب كالبدی (محیط انسان ساخت) و هم در بردارنده مطلوبیت طبیعی و تلفیق متناسب آنها میباشد.

  حیات و سر زندگی (Livability) . این ویژگی در فضاهای شهری از نحوه شكل گیری ، زیبایی شناختی و فضای حیاتی برای كار، تفریح ، حركت ، توقف و تجمع در زندگی اجتماعی و كار و كسب پدید می آید. (كتاب سبز، جلد اول ، 1378).

طراحی شهری

صاحب نظران شهرسازی معتقدند كه طراحی شهری پلی است بین برنامه ریزی شهری و معماری. طراح شهری با كیفیت كالبدی و فضایی محیط سر و كار دارد.

تبیین طراحی شهری با استفاده از یك تعریف مشخص عملی نیست. سیر تحول در تعاریف ارائه شده از این اصطلاح نشان میدهد كه طی چهار دهه گذشته علی رغم توجه روزافزون صاحب نظران متأخر به ارائه تعاریف كل گرایانه و جامع در مقابل تعاریف بخشی و جزء گرایانه متقدم ، هنوز تعریف واحدی كه مورد پذیرش همه صاحب نظران باشد ارائه نشده است.

علی‌رغم مشكلات مذكور، به عنوان نتیجه‌گیری موقت و مسلماً غیر قطعی، شاید بتوان با محور قراردادن برخی از مشتركات تعاریف از یك سو، و كیفیات اصلی طراحی شهری از سوی دیگر، تعریفی از آن ارائه نمود. (گلكار، 1378).

كیفیاتی كه به عنوان مولدهای سازنده طراحی شهری معرفی میشوند، عبارتند از كیفیات عملكردی، كیفیات تجربی ـ  زیبایی شناختی و كیفیات زیست محیطی در سطوح خرد و كلان.

براساس این كیفیات سه گانه و با توجه به محورهای همگرایی در تعاریف متأخران از طراحی شهری، «طراحی شهری فعالیتی است میان رشته ای و گروهی كه توأمان در برگیرنده فرآیند مسئله گشایی و راه‌حلهایی (فرآورده هایی) است كه هدفشان سازمان بخشی كالبدی عرصه عمومی شهر به نحوی است كه موجب ارتقای كیفیات عملكردی، زیست محیطی و تجربه زیبا شناختی مكانهای شهری گردد» . (گلكار،‌1378).

بنابراین، به طوركلی میتوان گفت كه هدف بنیادین طراحی شهری ، فراهم آوردن زمینه‌های رفاهی زندگی و كار است. در واقع طراحی شهری به دو مسئله مهم می‌پردازد : یكی مسأله مربوط به كیفیت و چگونگی عملكرد شهر برای تأمین رفاه شهری ، و دیگری توجه به خوشایندی یا كیفیت زیبایی شناختی است (كتاب سبز، جلد اول ، 1378).



برچسب‌ها: گرایش های شهرسازی ,