تبلیغات
WIMIFIRE - مطالب نظام شهری

امروز:

قوانین ساخت و ساز شهری

» نوع مطلب : گرد آوری شده ،نظام شهری ،عنوان یا طرح موضوع ،

قوانین ساخت و ساز شهری
محل استقرار ساختمان در زمین: در شرایط متعارف در شمال زمین و موارد استثنایی مانند وجود درختان قطور و یا شرقی و غربی بودن زمین با توجه به محل استقرار ساختمان های مجاور در کمیسیون فنی بررسی می گردد. 

موقعیت استقرار بایستی به گونه ای باشد که حجم های ساختمان به نور آفتاب و فضای باز ساختمان های مجاور صدمه ای نزند. در صورتیکه ساختمان بیشتر از یک بلوک یا بیش از 10 واحد مسکونی یا بیش از 6 سقف و یا بیش از 1000 متر مربع زیر بنا باشد محل استقرار ساختمان بایستی به تایید حوزه معاونت فنی و شهر سازی برسد. 

حیاط خلوت: عبارتست از فضای بازی که جهت نورگیری و تهویه، فضاهای خدماتی ساختمان منظور می شود و ممکن است از تمام یا چند جانب توسط ساختمان احاطه شده باشد. فضای باز داخلی مانند حیاط خلوت (پاسیو) در صورتی می توانند جز فضا های باز پیشنهادی محسوب گردد که حداقل مساحت آن معادل 12 متر مربع بوده و حداقل عرض آن معادل 2 متر باشد.حداقل ارتفاع زیر پنجره از کف، در حیاط خلوت های مشرف به منازل 1/70 متر می باشد. (طبقه همکف مستثنی است.) 

کنسول در قسمت راه پله :کنسول راه پله فقط می تواند در ارتفاع 2/20 یا 2/40 متر از کف احداث شود و حداکثر 70 سانتی متر پیش آمدگی داشته باشد و عرض آن سه متر باشد. 

نحوه محاسبه تراس: چنچه طرفین آن (سه طرف) باز باشد ، نصف مساحت آن جزء سطح طبقات محسوب می شود. چنانچه طرفین آن بسته باشد دو سوم مساحت آن جزء سطح طبقات محسوب می شود. و اگر کلیه جهات بوسیله دیوار و یا شیشه مسدود گردد کلا جزء سطح زیر بنا محسوب می گردد. 

پاکینگ: صدور پروانه برای ساختمان جدید و یا اضافات ساختمانی مجاز نخواهد بود مگر اینکه در طرح ساختمان و یا تغییرات آن پارکینگ با رعایت موارد زیر پیش بینی شده باشد. 

1- پارکینگ در زیر زمین جزء تراکم محسوب نخواهد شد. 

2- رامپ پارکینک که در فضای باز ساخنمان پیش بینی شده، جزء سطح زیربنا محسوب نخواهد شد. 

3- حداکثر ارتفاع پارکینگ 3 متر و حداقل ارتفاع ورودی پارکینگ 1/8 متر باید باشد (مستند به مصوبه شورای اسلامی شهر مشهد) 

4- پارکینگ در زیرزمین باید دارای دسترسی مستقیم طبقات باشد (با پله یا آسانسور) 

5- شیب رامپ پاکینگ حداکثر 17% خواهد بود . 

6- فضای پیش بینی شده جهت پارکینگ باید بنحوی باشد که هر اتومبیل مستقلا به ابعاد 5 * 2/5 متر به انضمام فاصله مناسب جهت مسیر حرکت بتواند داخل و خارج شود و یا طرحی که طبق استاندارد های بین المللی عمل کند. 

7- ورودی پارکینک بایستی طوری در نظر گرفته شود که حتی المکان نیاز به قطع درخت نباشد . 

8- حداقل عرض رامپ جهت دسترسی پارکینگ مسکونی 2/5 متر و در تجارتیها 3/5 متر است. 

9- در پارکینگ های ساختمانی تجارتی واقع در زیر زمین یا همکف بایستی فاصله مرکز به مرکز ستونها حداقل 5/5 متر باشد. 

پارکینگ کاربریهای مسکونی 

1- در یک واحد مسکونی احداث پارکینگ الزامی نیست. 

2- به ازاء دو واحد مسکونی یک پارکینگ مورد نیاز است . و مساحت مورد نیاز به میزان حداقل 16 متر مربع جهت پارکینگ کافی می باشد. 

3- در ساختمانهای مجتمع آپارتمانی تا 4 واحد مسکونی به ازاء هر دو واحد مسکنی یک پارکینگ نیاز است. البته در ساختمانهای 4 واحد و کمتر می توان از مقررات بند 2 ضوابط عمومی مربوط به پارکینگ هم استفاده نمود (یعنی 32 متر مربع پارکینگ مورد نیاز است.) 

4- در ساختمانهایی که بیش از چهلر واحد مسکونی دارند تا چهار واحد آن 50 متر مربع پارکینگ مورد نیاز است و به ازاء هر واحد اضافی یک پارکینگ مورد نیاز است. در حالت فوق مساحت هر واحد پارکینگ حداقل 25 متر مربع می باشد. 

پارکینگ کاربریهای تجاری، اداری، بهداشتی و آموزشی: در کاربریهای تجاری- اداری- بهداشیت - آموزشی- پارکینگ بر مبنای 1/3 زیربنا محاسبه می شود. 

توضیح: وجود یک پارکینگ 25 متر مربعی به ازاء هر هفتاد و پنج متر مربع زیر بنا و یا به ازائ هر شش کارمند یک پارکینگ الزامی است. 

پارکینگ کاربریهای صنعتی و انبارداری: پارکینگ در ساخنمانهای با کاربری صنعتی و انبارداری بازا هر 120 متر مربع زیربنا پارکینگ به مساحت 35 متر مربع مورد نیاز می باشد و ارتفاع آن می تواند 4/5 متر باشد. 

معافیت پارکینگ 

توضیح: در مواردیکه به دلایل فنی ذیل احداث پارکینگ مقدور نباشد با رعایت تراکم ساختمانی پیش بینی شده حق پارکینگ جهت احداث پارکینگ عمومی به صندوق شهرداری واریز می گردد: 

1- ساختمانهایی که در بر خیابانهای سریع ااسیر به عرض 45 متر و بیشتر قرار داشته و دسترسی به حمل اتومبیل را نداشته باشد. 

2- ساختمانهای در فاصله 100 متری تقاطع خیابانهای به عرض 20 متر و بیشتر (هر دو معبر بیشتر از 20 متر) واقع شده و دسترسی به محل اتومبیل را نداشته باشد. 

3- ساختمان در محلی قرار داشته باشد که ورود به پارکینگ مستلزم قطع درختان کهن بوده که شهرداری مجوز قطع آنها را ندنده باشد. 

4- ساختمان در محلی قرار داشته باشد که به علت عرض کم کوچه ( کمتر از 4 متر به جز برای املاک انتهای کوچه که کمتر از 3 متر است امکان عبور اتومبیل نباشد. 

5- ساختمان در بر معبری قرار گرفته باشد که به علت شیب زیاد احداث پارکینگ از نظر فنی مقدور نباشد. 

6- در صورتیکه وضع و فرم زمین ساختمان به صورتی باشد که از نظر فنی نتوان در سطح طبقات احداث پارکینگ نمود. 

7- قرار داشتن در حاشیه میدان و تا فاصله 20 متری از آن. 

پیشروی طولی 

1- حداکثر 2 متر با رعایت زاویه 45 درجه از طرفین (در صورتی پیشروی طولی پلاکهای مجاور و یا زمین بایر بدون رعایت زاویه 45 درجه بلامانع است.) 

2- در صورت رعایت حیاط خلوت طبق ضابطه (به میزان فضای حیاط خلوت ) جزو زیربنای مجاز محسوب خواهد شد. 

3- در پلاکهای جنوبی (معبر در شمال ملک) در صورت رعایت عقب نشینی محدودیت ارتفاع احداث پیش آمدگی حداکثر تا 1/2 متر به سمت حیاط بلامانع است.(در طبقات شامل عقب نشینی جانبی) 

پخی 

1- میزان پخی در محل برخورد گذرگاه های اصلی مطابق طرح تفضیلی است. 

2- میزان پخی در وتر 1/10 مجموع عرض دو گذر گاه متقاطع می باشد. 

3- در گذر گاه با عرض 10 متر و کمتر به گذر گاه های بیش از 10 متر و کمتر به گذر گاه های بیش از 10 متر حداکثر پخی در وتر معادل 2 متر تعیین می گردد. 

4- در مورد معابری که مطابق طرح تفضیلی به شبکه اصلی راه ندارند پخی معادل 0/2 عرض شبکه فرعی می باشد. 

5- املاکی که حد فاصل خیابان اصلی و دور برگردان و در بر معبر عابر پیاده (4 متری) قرار می گیرند نیاز به رعایت پخی ندارند (به استثناء شهر جدید که مساحت پخی از سند قبلا کسر گردیده است.) 

حداکثر ارتفاع ساختمان: حداکثر ارتفاع ساختمان عبارتست از فاصله کف یا کف متوسط تا حد بلند ترین عنصر ساختمان که می تواند لبه دست انداز بام، تیزه شیروانی، خرپشته، دودکش، تجهیزات هر گونه علائم ثابت و غیره باشد. آنتن ها و چراغ راهنما برای هواپیماها جز و ارتفاع ساختمان محسوب نمی شود. 

دستور العمل ایمنی و آتش نشانی در ساختمان ها 

قبل از صدور پروانه ساختمانهای تا 5 سقف یا تا 10 واحد و یا تا 1000 متر مربع زیر بنا و کلیه ساختمانهای عمومی بایستی نقشه معماری ساختمان مورد درخواست در شهرداری کنترل و توسط دفاتر مهندسی اجرا گردد. 

ساختمانهای بالای 5 سقف: کنترل این دستورالعمل در کمیسیون ایمنی شهر سازی طی 5 مرحله زیر و اعمال آن توسط دفاتر مهندسی صورت می پذیرد 



تایید سایت پلان 


تایید آتش نشانی 


تایید ترافیک 


تایید نما 


تایید محاسبات سازه 

لزوم ارائه نقشه های تاسیساتی و برق: در کلیه ساختمانها ارائه نقشه های تاسیساتی و برق ضروری است. البته جهت صدور پروانه کلیه ساختمانهای 3 طبقه و بیشتر نقشه های تاسیسات برقی ( با امضاء و برگ تایید نقشه مهندس تاسیسات مکانیکی ( با امضاء و برگ تایید نقشه مهندس تاسیسات مکانیکی ذیصلاح) در یافت و مشخصات مربوطه در پروانه صادره درج گردد و در ساختمان های زیر سه طبقه با ارائه نقشه های تاسیساتی مهندس طراح و محاسب می توانند نظارت تاسیسات برقی و مکانیکی را بعهده گیرند. 

بخش اول- شرح خدمات نظارت ساختمان 

مهندس ناظر کنترل های زیر را در چهار چوب مقررات ملی ساختمان و تعهدات اخذ شده از زمان صدور پروانه انجام خواهد داد: 

الف- بازدید از محل اجرای عملیات ساختمانی و کسب اطلاعات ضروری و صدور دستورهای لازم 

ب- بررسی نقشه ها و انطباق آنها با یکدیگر و محل 

ج- کنترل صلاحیت فنی عوامل اجرایی ساختمان و داشتن مجوز و کارت مهارت حرفه ای از اداره کار و امور اجتماعی 

د- کنترل ابعاد و اندازه ها 

د-1- انطباق ابعاد پیرامون ساختمان، درج شده در نقشه های مصوب مندرج در سند و یا ابعاد زمینی که توسط مالک مشخص شده از حیث انطباق آن با طرح تفضیلی و ابعاد و حدود ثبتی مندرج در اسناد مالکیت یا احراز صحت مالکیت مالک بر ملک مشخص شده پس از اعلام به شهرداری 

د-2- کنترل ابعاد گودبرداری و صدور دستورالعمل کتبی برای حفاظت گود و ابنیه و تاسیسات مجاور 

د-3- کنترل ابعاد پی و سازه پی و انطباق آن با نقشه های اجرایی. 

د-4- کنترل رعایت ضوابط شهرداری در مورد استقرار ساختمان و فضای باز . 

د-5- کنترل تراز زیر و بالای پی، زیر طبقات، کف طبقات نسبت به یکدیگر 

د-6- کنترل سطح اشغال ساختمان و رعایت درصد اشغال و فاصله تا ساختمان ها با املاک مجاور و ابعاد و زاویه پخی ها با رعایت درز انقطاع. 

د-7- کنترل طول پیش آمدگی ها و ارتفاع آنها از کف معبر و مقایسه آن با مقادیر مجاز و با رعایت حریم شبکه برق. 

د-8- کنترل سطح زیر بنای پارکینگها، راهروها، چال آسانسور، پلکانها، حیاط خلوت ها، فضا های باز، فضاهای اختصاصی، انباری و سایر سطوح دارای کاربری معین. 

د-9- کنترل شیب و رامپ و پله ها و پله گردها. 

د-10- کنترل راههای دسترسی و ورودی ها به محوطه و به ساختمان براساس نقشه ها مصوب(بدون قطع اشجار در محل) . 

د-11- کنترل محل اجرای دیوارهای خارجی. 

کنترل مشخصات فنی: 

مهندس ناظر کنترل های ذیل را براساس مشخصات فنی عمومی و مشخصات مندرج در نقشه ها انجام می دهد در صورت مغایرت بین دو مشخصات فنی ذکر شده مندرجات نقشه ها املاک کنترل است. 

1- بررسی وضعیت کلی خاک محل و مقایسه آن با مفروضات طراحی و در صورت لزوم صدور دستور انجام مطالعات دقیق تر در صورت تشخیص وضعیت نامطلوب و در صورت لزوم ابلاغ تهیه طرح حفاظت گود و اصلاح پی ساختمان، به غیر از مواردی که درای مصوبه شورای اسلامی شهر میباشد. 

2- انطباق مقاطع اعضای سازه ای با نقشه های اجرایی. 

3- کنترل نهاد و مشخصات مصالح و مواد مصرفی در حد تشخیص ظاهری با استفاده از مصالح استاندارد یا براساس مشخصاتی که توسط فروشندگان یا سازندگان اعلام شده است. 

4- کنترل کیفیت اجرای سازه از جمله عملیات فلزی، مونتاژ ، جوشکاری، آرماتور بندیها، اتصالات پیچی، بتن سازی در محل، قالب بندی و ایستائی قالب، بتن ریزی، مراقبت از بتن، اجرای سقف، زمان و نحوه باز کردن قالب ها و نظایر آن. 

5- کنترل جاگذاری داکتها و رایزرها و محل عبور لوله ها در سقف ها و دیوارها (مشروط به داشتن نقشه های تاسیساتی ) و رعایت اصول کلی حفاظت از لوله ها که براساس کارتهای نظارت مراحل می بایستی کنترل و تایید شوند. 

کنترل جزئیات ساختمانی: 

1- کنترل قائم بودن دیوارها، نصب شیروانی ها و زوایای اجزای ساختمان نسبت به هم. 

2- کنترل نحوه اجرای فرش کف ها، شیب بندی ها و اندودها،سنگ کاری ها ، کف پله ها ، نماسازی ها و عایق کاری رطوبتی و نظایر آن... 

3- کنترل ابعاد و محل قرار گیری درب ها و پنجره ها. 

کنترل ضوابط ایمنی در حین اجراء و ابلاغ رفع نواقص ایمنی به مالک: 

توضیح: خدمات خارج از این شرح خدمات نظیر بر آورد مصالح و مقادیر کارها، بررسی صورت وضعیت ها ، داوری در اختلافات بین مالک و مجری از شمول شرح خدمات این قرارداد خارج می باشد. 

احداث مسجد: 

مهندسینی که طراحی و نظارت بر ساختمان مساجد را بدون دریافت حق الزحمه تقبل می نماید. بشرط تایید اداره اوقاف وقف االعام بودن ملک پروژه ، متراژ زیربنا و تعداد آن جزو سهمیه ظرفیت اشتغال مهندس منظور نمی گردد. 

ساختمان مسکونی زیر یکصد متر تا حد دو سقف: 

1- انجام خدمات نظارت و طراحی ساختمان های تا یکصد متر مربع جزء سهمیه مهندسین مربوطه محسوب نمی شود. 

2- برای ساختمانهای مسکونی تا دو سقف با متراژ زمین 100 تا 200 مترمربع به صورت 1/4 از سهمیه کسر گردد.

منبع :
http://gis-urban-planning.blogfa.com/


نوشته شده در : یکشنبه 7 دی 1393  توسط : میلاد فیروزه.    نظرات() .

صلاحیت ها و اختیارات کمیسیون ماده 100 شهرداری ها

» نوع مطلب : نظام شهری ،گرد آوری شده ،

مراجع استثنایی حقوقی به مراجع حقوقی دادگستری( عزل و نصب قضات آن كلا در اختیار قوه قضائیه است ) و مراجع حقوقی غیر دادگستری( عزل و نصب قضات آن كلا و جزئا در صلاحیت قوه مجریه می باشد )تقسیم می شود
مراجع حقوقی دادگستری عملا وجود ندارد هر چند كه رسیدگی به دعاوی اصل 49 قانون اساسی و همچنین رای وحدت رویه در خصوص صلاحیت دادگاه انقلاب در رسیدگی به دعاوی و اموال مصادره شده دادگاه مزبور به دعاوی و امور حقیقی خاصی رسیدگی می كند در عین حال باید این مراجع را مراجع كیفری محسوب نمود
مراجع استثنایی كیفری شامل دادگاههای نظامی – دادگاه انقلاب و دادگاه ویژه روحانیت می باشد
و اما مراجع اداری نیز به مراجع اداری عمومی كه دیوان عدالت اداری تنها مرجع آن می باشد و مراجع اداری استثنایی كه شامل مراجعی چون مراجع اختلاف مالیاتی ، مراجع صالح در اختلافات گمركی و مراجع رسیدگی به اختلافات بین شهرداری و سایر اشخاص ، كه در برگیرنده كمسیون م 100 مقرر در قانون الحاق بند 3 به م 99 و كمسیون م 77 می باشد
با توجه به توضیحات فوق الذكر باید گفت كمسیون م 100 از مراجع اداری استثنایی در نظام حقوقی كشور ما می باشد
لازم به ذكر است كه اصل و قاعده عمومی بر صلاحیت مراجع عمومی است و مراجع استثنایی كه « معرف مراجعی است كه صلاحیت آنها منحصر به رسیدگی به امور و یا محاكمه اشخاصی است كه قانونگذار صراحتا بیان كرده است م 4 قانون عدلیه » منحصرا صلاحیت رسیدگی به اموری را دارد كه صراحتا در صلاحیت آن قرار گرفته همچنین عده ای از حقوق دانان تقسیم بندی دیگری از مراجع به نحو ذیل دارند . مراجع به مراجع دادگستری و مراجع غیر دادگستری و مراجع اخیر نیز به مراجع غیر دادگستری حقوقی و مراجع غیر دادگستری كیفری قابل تقسیم می باشد مبنای تقسیم بندی اخیر مجازاتی است كه برای آن مورد نظر گرفته می شود بر طبق این تقسیم بندی كمسیون ماده 100 قانون شهرداری از مراجع غیر دادگستری كیفری محسوب می گردد
الف - انواع تخلفات داخل در شمول موضوع م 100 و تبصره های آن 
قبل از بیان انواع تخلفات داخل در صلاحیت كمسیون م 100 باید به ماهیت چنین تخلفاتی پرداخته شود و اینكه آیا مقررات مربوط به آن از امور كیفری است و یا مقررات مربوط به آن از امور حقوقی می باشد و یا اینكه چنین تخلفاتی یك تاسیس حقوقی مستقل می باشد . عده ای بر این باور اند كه چنین تخلفاتی ماهیتا كیفری می باشد و به دلایلی اشاره كرده اند كه مهمترین آن دلایل عبارتند از
1- نخستین بار قانونگذار برای تخلفات ساختمانی مجازات كیفری معین نمود
2 –وفق مقررات قانونی ماده 217 اصلاحی آ.د.ك /136 صلاحیت رسیدگی به تخلفات ساختمانی به دادگاههای كیفری احاله شد
3 – عضویت عضو قاضی در كمسیون های م 100 و تاثیر رای قاضی در مفاد آراء صادره از كمیسیون و اینكه انتخاب چنین قاضی غالبا از بین قضات دادگاههای كیفری و دادسرا صورت می گیرد . ولی از آنجایی كه معرفی قاضی از بین قضات دادگاههای كیفری تكلیف قانونی نیست و همچنین وجود قاضی دادگستری در كمسیون ها دلیل بر قضایی بودن « كیفری ، مدنی » آنها نیست كما اینكه در كمسیون موضوع م 56 قانون نحوه بهره برداری از جنگلها و مراتع چنین است . همچنین از آنجایی كه طبق بند 2 از م 11 قانون دیوان عدالت اداری احكام صادر از كمسیون م 100 قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری است می توان فهمی كه آرای صادره از كمسیون م 100 از سنخ كیفری و قضایی نیست
النهایه موضوعات و احكام م 100 و تبصره های آن از نوع كیفری و حقوقی نیست بلكه ماهیتی مستقل دارند
نكته ای دیگر كه باید قبل از پرداختن به انواع تخلفات داخل در صلاحیت كمسیون به آن اشاره ای شود حصری بودن و یا تمثیلی بودن چنین تخلفاتی است
از آنهایی كه كمسیون م 100 از مراجع استثنایی محسوب می شود و اصل بر صلاحیت مراجع عمومی می باشد و موارد داخل در صلاحیت مراجع استثنایی نیاز به تصریح قانونگذار دارد در نتیجه باید تخلفات مربوطه را حصری قلمداد كنیم


ادامه مطلب

نوشته شده در : جمعه 11 بهمن 1392  توسط : میلاد فیروزه.    نظرات() .

آرمانشهر در اندیشه ایرانی

» نوع مطلب : نظام شهری ،

آرمانشهر در اندیشه ایرانی
یكی از آرزوهای دیرینه بشر، دستیابی به آن نوع شیوه زیست بوده است كه زندگی او را با بهروزی و كامیابی قرین سازد. « اندیشه آرمانشهری » آن بخش از اندیشه است كه در طول تاریخ راههای تحقق این آرزو را بررسی كرده است.

در تاریخ اندیشه سیاسی و فلسفی غربی، افلاطون بنیانگذار این اندیشه بود. در دوران رنسانس سرتامس مور انگلیسی ، اندیشه آرمانشهری را در مسیر جدیدی قرار داد و پس از مور نیز اندیشمندان غربی، این اندیشه را پروراندند و از آن به عنوان معیاری برای سنجش نظامهای سیاسی و اجتماعی بهره بردند.

در ایران اندیشه آرمانشهری از روزگاران قدیم به صورت اساطیری آغاز شد و در دوران اسلامی در عرصه‌های دین، حكمت و ادب خودنمایی كرد (اصیل ، 1374).

بنابراین باید گفت كه آرمانشهرهای ایرانی ، برخلاف نمونه‌های یونانی آن، نیروی خود را نه از خرد و تعقل فلسفی (كه نتیجه غور فلسفه یونانی در اخلاق، عدالت و مدنیت بود) بلكه از ادراك اسطوره‌ای و رازآمیز نسبت به جهان هستی اخذ  می‌كردند. به عبارتی دیگر، آرمانشهر یونانی زاییده تعقل فلسفی و آرمانشهر ایرانی نتیجه درك رازآلود جهان بوده‌اند (رضایی راد، 1378). با این حال ، نگرش معنوی به شهرها، تأثیرات قابل توجهی بر كالبد شهرها، به ویژه شهرهای باستانی، گذاشته است.

وجود حصار برای شهرها ، مكانیابی شهرهای باستانی بر روی صفه‌ها، نقشه شطرنجی و همچنین مدور شهرها، عمدتاً ناشی از تأثیر اعتقادات و اسطوره‌ها بوده است. حصار شهر، اگر چه عاملی طبیعی برای جلوگیری از تاخت و تاز مهاجمان محسوب می‌شده است، اما كاركرد معنوی بسی ژرفتر آن جدا كردن شهر از محدوده قوای اهریمنی و حفظ آن از اراده این نیروها بود.

استقرار غالب شهرهای ایران باستان در دامنه یا حصار كوهها بجز تدبیر مسایل دفاعی ، ناشی از این تفكر بود كه صفه‌ها شهر را به آسمان (ملكوت) نزدیكتر می سازند. در این تفكر همچنان كه صحرای بی آب و علف و بیابانها، مكان وسوسه نیروهای شرور بود، كوهها نیز مكانهایی قدسی و محل تجلی الهامهای غیبی بر پیامبران و اولیاء تصور میشد.

شبكه شطرنجی شهر، تصویری از نظم مینوی بود. معبد تمثال فشرده‌ای از كل كیهان، گنبد آن نمودار فلك ، ستونها یادآور درختان مقدس و نماد بركت بودند. به همین دلیل این معابد بر فرازكوهی مشرف بر شهر، یا همچون مساجد جامع در دوران اسلامی، در مركز شهر، در محل تقاطع راههای درون شهر، قرار داشت كه آن نیز قرارگیری كعبه در مركز كیهان را به یاد می آورد.

وجود چهار دروازه در بسیاری از شهرها، نمودی از جهات اصلی كیهان است. این جهات چهارگانه بر معماری خانه‌ها و آتشكده‌ها نیز اثر گذاشت.

كیهان مزدایی، شكلی مدور و منظم دارد. كل كیهان مانند تخم مرغی تصور میشود كه آسمان و زمین را فرا گرفته است. شهرها با نقشه از پیش اندیشیده مدور، برگرفته از شكل كیهان بوده اند.

اردشیر خوره ، نخستین شهر ساسانی ، نمود كاملی از شهر مدور و برگرفته از این تفكر میباشد. در این شهر و دیگر شهرهای مدور، ارگ در مركز، پس از آن محلات مسكونی و خیابانهای اصلی (شارستان) و سپس حومه آن (ربض) قرار داشت. بعدها همین شهر مورد توجه خلفای عباسی قرار گرفت و دارالحكومه بغداد بر سبك و سیاق آن ساخته شد.

نقشه مدور شهرها، دارای دلایل اسطوره ای قویتری نیز هست. طبق سنت شرقیها، بنای مدور موجب هزیمت دادن مرگ از حلقه محافظ شهر و شهرنشینان است. علاوه بر این ، شكل مدور با زمان نیز ارتباط دارد. زمان در عصر زرین اسطوره، مستدیر بود، بدین معنا كه در لحظه پایان، یك چرخه كیهانی به آغاز خود می پیوست. (رضایی راد، 1378


نوشته شده در : دوشنبه 24 تیر 1392  توسط : میلاد فیروزه.    نظرات() .