تبلیغات
WIMIFIRE - مطالب مثالی

مرتبه
تاریخ : دوشنبه 29 دی 1393

پیچیدگی پایداری شهری  :


اعلام این مطلب كه ترسیم واقعیت هاو مشخصات " شهرهای پایدارواجد فوریتی انكار ناپذیر است سخنی بدیهی و تكراری است . با این همه هنوز مفاهیم ماهیت "شهر پایدار" و امكانپذیری آن مورد اختلاف وسیع متفكران در مقوله شهرسازی است . ارزیابی پایداری فرایندهای صنعتی و روشهای تولید انرژی در قیاس با پایداری شهرها مقوله های ساده ای بشمار می آیند، زیرا كه یك شهر متشكل از مجموعه ای از نظامهای فیزیكی ، تاریخی ، اقتصادی و اجتماعی است . بهمین سبب برای ارزیابی پایداری شهری كلاف سردرگمی از انواع پیچیدگیها را می باید شناخت و از یكدیگر جدا كرد. موضوعهایزیر شاخصترین پیچیدگیهائی است كه پژوهشهای ناظر بر پایداری شهرها با آن روبرو هستند.

تعاریف مختلف واژه پایداری :

رایج ترین مفهوم توسعه پایدار همان است كه در كنفرانس سران در شهر ریودوژانیرو به كار گرفته شد. طبق این مفهوم توسعه پایدار توسعه ای است كه ضمن آن كه به نیازهای كنونی پاسخگوست ، توانائیهای نسلهای آینده را برای پاسخگویی به نیازها و خواسته هایشان به مخاطره نمی اندازد. با اینحال "وینتر" مدعی است كه اكنون بیش از 200 تعریف برای توسعه پایدار وجود دارد.
بدین سان اكنون مفهوم توسعه پایدار آنچنان در معرض تفسیرهای گوناگون قرار گرفته كه فقدان چارچوبی محكم و عموم پذیرفتنی از دیدگاههای فلسفی و ماهوی ، مشكل اصلی كنونی در این زمینه است.
گستره وسیع موضوع ها:
توسعه پایدار نگران تهی شدن كنونی كره زمین از منابع است ، لیكن تنها منابع طبیعی نیستند كه در مخاطره قرار گرفته اند، بلكه كیفیتهای دیگر نظیر كیفیت چشم اندازها، میراث فرهنگی ، و آرامش و توانائی مناطق شهری برای زیست ایمن و سالم نیز در خطر نابودی است.  

گرد آوری : آقای مهندس رضا لاهیجی


طبقه بندی: مثالی، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 7 دی 1393
محله، رویكرد محله محوری و مدیریت شهری محله‌ای یكی از موضوعاتی است كه به تناوب از سوی شهرداری ها بر آن تاكید شده است.

اما این موضوع از ویژگی‌های خاص خود برخوردار است كه تقویت برخی از آنها می‌تواند گرایش شهروندان در مشاركت در اداره شهر را افزایش ‌دهد.

در این میان شاخصه‌های محله و كاركردهایی كه محله به عنوان یك عرصه عمومی در شهرهای ایرانی ایفا می‌كند، یكی از موضوعاتی است كه در گرایش‌های شهروندان برای حضور در عرصه‌های عمومی، تاثیرات عمیقی دارد.

البته نباید این موضوع را فراموش كرد كه نقشی كه محله در شهرهای سنتی ایران ایفا می‌كند، متفاوت از نقشی است كه در شهرهای توسعه‌یافته مانند پایتخت به عهده دارد، از این رو احیای آن شیوه و همین‌طور محله‌محوری، یكی از موضوعاتی است كه كاركردهای اجتماعی بسیاری را به دنبال دارد اما نیازمند تعریف شاخصه‌هایی است كه باید با زندگی امروز هماهنگ باشد.

وقتی به نظام محله‌ای در شهرهای قدیم نگاه می‌كنیم، می‌بینیم كه نظام محله‌ای صرفاً یك نظام شهری نبود، بلكه نوعی نظام اداره شهر و به نوعی نظام حمایت از شهروندان نیز بوده ‌است.

محله در واقع یك ساختار كالبدی مشخص داشت و یك شهر از تعدادی محله تشكیل می‌شد. همه اینها با هم نظام منسجمی را تشكیل می‌دادند اما امروزه  از لحاظ كالبدی، اصلاً نظام محله‌ای وجود ندارد.

در حقیقت نه شرایط اجتماعی، نه شرایط تاریخی و نه شرایط كالبدی ما به گونه‌ای نیست كه بخواهیم به نظام محله‌ای قدیم برگردیم. چنین پدیده‌ای نه مطلوب است و نه شدنی.

اما ما می‌توانیم به تعاریف جدیدی از عرصه‌های شهری امروز فكر كنیم؛ یعنی متناسب با مقتضیات امروزمان فكر كنیم كه مثلاً تهران را چه‌طور می‌توانیم عرصه‌بندی كنیم.

از این منظر، بعد فرهنگی و كالبدی شهر شدیداً به یكدیگر مرتبط هستند، همدیگر را بازتولید می‌كنند و با هم شهر را شكل می‌دهند. مسئله دیگری كه وجود دارد، این است كه مدیریت شهری مطابق آرمان‌ها نبایستی به این شكل درمی‌آمد.

محله‌های گذشته نوعی نظام اداری داشتند؛ یعنی در هر محله تامین امنیت، مسائل حقوقی، مسائل اقتصادی مثل جمع‌كردن مالیات‌ها و خراج‌های آن زمان در یك حد توسط خود ساكنین محله‌ها و بزرگان محله انجام می‌شد؛ یعنی مردم واقعاً در اداره شهر مشاركت می‌كردند. امروزه می‌بینیم كه دولت به عنوان یك نظام حاكم، بخش عمده‌ای از اداره كشور را در دست گرفته و خودبه‌خود و عملاً جایی برای مردم باقی نگذاشته است.

یكی از مهم‌ترین مسائل در عدم توسعه مشاركت شهروندان، تمركز قدرت در ایران است و در این میان، تشكیل شوراهای شهر را می‌توان به عنوان قدم مثبتی دانست كه در دهه اخیر در ایران برداشته شده.

بنابراین باید در آینده و بعد از دو دوره‌ای كه پشت سر گذاشته شده به  نهادی خوب تبدیل شود كه واقعاً آن احساس مشاركت واقعی را در مردم ایجاد كند.

دو مسئله در اینجا مطرح می‌شود؛ اولا با تمركزی كه وجود دارد و دولت همه‌چیز را در اختیار خودش گرفته همین نهاد دچار مدیریت ناهماهنگ است. این موضوع باعث می‌شود كه اساساً نتوانیم هیچ سیاستی را با مشاركت مردم و با هویت‌سازی از سوی مردم دنبال كنیم.

طبعاً در شهر فعالیت‌های بسیار مختلفی وجود دارد كه مردم خودآگاه یا ناخودآگاه در آن سهیم هستند. گذشته از مسئله سكونت، مسئله آموزش، موضوع گذران فراغت و همه اینها از فعالیت‌هایی هستند كه مردم در آن سهیم‌اند.

 نكته مهم این است كه بتوان نهادهایی را ایجاد كرد كه براساس این نهادها مردم واقعاً در امور سهیم شوند.




طبقه بندی: مثالی، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
مرتبه
تاریخ : جمعه 11 بهمن 1392
شاید از نخستین باری که عبارت "دانش انفورماتیک" به کار گرفته شد چند دهه گذشته باشد اما هیچ وقت به قدر سالیان اخیر این مفهوم برای ما الهام بخش و چالش برانگیز نبوده است. امروزه عباراتی چون فضای مجازی و شبکه اطلاعاتی مضاف بر هر مضاف علیهی به کار گرفته می شود. تجارت، خرید و فروش، دوستیابی، آموزش، سرگرمی و یا هر عبارتی که در روزمرگی ما بسامد داشته باشد با افزوده شدن لفظ مجازی یا الکترونیک، معنایی مضاعف و ویژه می یاد. به همین علت است که روشنفکران و نظریه پردازان در هر حیطه ای، تغییرات و کنش های موضوع تخصصی خود را در سالهای اخیر با نسبتی که با امر مجازی پیدا می کند تعریف و سنجش می کنند. نگاهی به تحولات اجتماعی در همین چند سال گذشته، نقش این ابررسانه را نه تنها آشکار بلکه بدیهی می داند. بسیاری بر این باورند که امر مجازی نه تنها رسانش را به عهده دارد بلکه با تاثیر گذاری بر شرایط، به تولید محتوای جدید انسانی نیز می پردازد. در حقیقت امکانات سبب تحقق موضوعات می گردد. در یک نگاه کلی و پذیرفته شده به طبقات اقتصادی در جامعه، با سه دسته مشخص روبرو هستیم. یکی اقلیت خلاق یا سرمایه داری که خود مسیر خود را ایجاد می کنند و شرایط را به وجود می آورند. دسته دوم عده ای هستند که عمدتاً به امور تولیدی اشتغال دارند و از طریق فعالیت فیزیکی و یدی کسب مزیت اقتصادی می کنند. در این میان عده ای نیز هستند که به عنوان حلقه ی واسط و یا بهتر است بگوییم طبقه متوسط بیشتر به امور خدماتی و تخصصی اشتغال دارند. رشد امر مجازی نه ضرورت وجودی طبقه تولیدگر را منتفی می کند و نه طبقه ی خلاق و یا سرمایه دار را. آنچه حوزه ی تاثیرگذاری امر مجازی است، حوزه خدماتی طبقه متوسط است. در حقیقت از بین رفتن قیدهای جغرافیایی توسط امر مجازی، مزیت های زیستی این طبقه را کم رنگ کرده و امنیت شغلی آن ها را متزلزل ساخته است. نگاهی به سیر اخراج کارمندان در موسسه های موفق اقتصادی نشان از همین موضوع است. آن چه در اخبار می شنوید نه اعتراض کشاورزان است و نه اعتراض روسای شرکت های بزرگ. اعتراض طبقه متوسطی است که همان امر مجازی که حضور او را بی مزیت کرده است، به او ابزار اعتراض و بیان نیز داده است. در حقیقت امر مجازی در عین از بین بردن ضرورت حضور اپراتورها و کارمندان و بسیاری از حرفه مندان نیمه متخصص، به این افراد امکان تبادل نظر، گفتگو و زیست مجازی داده است. این وضعیت چنان بی جغرافیا است که در پی گیری اخبار اعتراضات مردمی، هیچ متغیر جغرافیایی دخیل نیست. بهار عربی تنها بر پایه ی ارتباطات فرهنگی و زبانی رشد کرد و عرصه ای برای بروز یافت. در غرب و یا شرق دور نیز همین نحو از بروز انسانی دیده می شود. چنانکه دیگر لفظ بهار و یا بیداری از پسوند های اسلامی و یا عربی جدا شده و مفهومی جهانی یافته است. اما آنچه پس از این مقدمه سوال اصلی ما است آن است که چرا فضای مجازی که امکان حضور، تعامل و باورمندی را به طبقه متوسط داده است، عرصه ی اصلی اعتراض باقی نمی ماند و پیاده رو ها، پارک ها و میدان ها هستند که ظرف اصلی و ضربه اصلی محسوب می شوند؟

هر فضای مجازی لاجرم ایجاد کننده ای دارد. هر سایت، وبلاگ، شبکه اجتماعی، شبکه رادیویی و یا شبکه های ماهواره ای علی رغم ساختار اعتباری و نرم افزاری خود، نیاز به فضایی سخت افزاری و سرمایه ای واقعی دارند. یعنی پولی که پشتوانه آن در بانک های مرکزی کشورها، باید طلا باشد. این امر سبب می شود که هزارتوی امر مجازی، هر چند رها و آزاد از هر قید بیانی، اما همواره نیازمند به مالک و صاحب است. هیچ فضای الکترونیکی بی صاحب نیست و هیچ صاحبی، بی منظور هزینه ای نمی کند. چنین است که امر مجازی برای همیشه تنها بازنمایی واقعیت است و نه نمای واقعیت. در حقیقت امر مجازی نمی تواند فارغ از اغراض بیان کننده، به خودی خود بیان امری باشد. که اگر این گزاره را نپذیریم، دیگر نمی توان برای فردی همچون عکاس، حق تالیفی قائل شد. آن نگاهی که بیان می کند، نگاه کسی است که در صفر مختصاتی دکارتی، خود را مرکز جهان پنداشته است. بنابر این امر مجازی نه به صورت عرفی، اما به صورت فلسفی همواره قابل رد و متهم کردن به دروغ است. امضاهای اینترنتی پای بیانیه ها، شمار بازدید کننده ها، موافقان و مخلافان همواره قابل تردید است. از سوی دیگر امر مجازی به علت آنکه تاثیر مستقیم فیزیکی ندارد، نمی تواند جبر قطعی ایجاد کند. در نتیجه آن مسئولی که مورد اعتراض مردمی قرار دارد، هم می تواند کامپیوتر خود را خاموش کند و هم کامپیوتر دیگران را. در حقیقت امر مجازی همواره نرم است و امر نرم، امری اطلاعاتی و بر پایه دانستگی و علم تلقی می شود. اما حیطه عمل کجای این معادله است؟

اگر مروری بر کلیدواژه های خبری این روزها داشته باشیم، مدام نام میدان ها، پارک ها و در یک کلام شهرها را می شنویم. فضاهای شهری به عنوان فضاهای عمومی، در عین اینکه به لحاظ حقوقی و اعتباری در اختیار حاکمیت ها قرار دارند، اما هیچ مانعی برای تملک و در اختیار گرفتن آن ها از جانب شهروندان وجود ندارد. شهر به عنوان نمای واقعیت و نه بازنمایی آن، واقعاً در اختیار شهروندان است. شهر را نمی شود فیلتر کرد، خاموش کرد، و یا انکار کرد. شهر واقعیت بیرونی است. برای همین است که دولت های مورد اعتراض، دخالت نظامی می کنند. در حقیقت دخالت، داخل شدن است و داخل شدن، اثبات داخل نبودن؛ که هر شدنی در سودای بودن اتفاق می افتد. نظامیان یمنی، ارتش سوریه، پلیس لس آنجلس و یا سئول، همه و همه به عرصه عمومی وارد می شوند تا کلمات جمعیت را از صفحه خیابان پاک کنند. پاک کردن رفتاری متفاوت است از پنهان کردن. نمی شود شهری را تا کرد و به جای دیگری برد. جبر فیزیکی، حضور را قطعی و غیر قابل چانه زنی می کند. اینجا است که فضای عمومی به عنوان امر اصیل خود را نمایش می دهد و بازنمایی نمی کند. بنابر این نه تنها ضعف اعتباری فضای مجازی را برطرف می کند، بلکه حیطه عمل را نیز در اختیار دارد. تصاحب ادارات دولتی و مکان های عمومی اقدامی است، که هیچ امر مجازی و اعتباری نمی تواند در برابرش مقاومت کند. اما چه چیز فضای عمومی را به حوزه ی عمومی تبدیل می کند؟

همیشه فاصله ای هست بین در شهر زندگی کردن و زندگی شهروندی. آنچه تمایز میان ساکن و شهروند ایجاد می کند آن است که ساکن از شهر بهره می جوید اما شهروند از شهر کسب هویت و معنا می کند، به آن سبب که رفتارش معطوف به شهر است. این تمایز، همان تمایز میان شرکت و مشارکت است. انفعال و فعالیت. زیست فعالانه ی شهری، زیستی مسئولانه است که وابستگی بسیاری به حس تعلق دارد. حس تعلق به عنوان یک کهن الگوی رفتاری، تمایل به نگهداری و مسئولیت ایجاد می کند. اگر زیست مسئولانه، فعال و مشارکتی را تمایز میان سکونت و شهروندی بدانیم، باید به این بیاندیشیم که حس تعلق محصول چه فرآیندی است. علمای شهرسازی حس تعلق را محصول خاطره جمعی و تجربه ی فضای شهری می دانند. تجربه ای که در آن ارتباط به دیگر ساکنین، لایه ی مفهومی جدیدی ایجاد می کند که معطوف به فضای شهری است و همین عطف است که ساکنین را به شهروندان ارتقاء می دهد. چنین است که جامعه پژوهانی چون هابرماس از الویت فضای عمومی بر حوزه عمومی سخن می گویند. بدین صورت فضای شهری است که سبب تجربه شهری شده و حوزه عمومی شهروندی را به عنوان کلیتی مستقل از کل ساکنین تعریف می کند. در تجربه اعتراضات شهری نیز، رجوع شهروندان به فضاهای شهری، رجوع به حوزه عمومی است. اشغال و تصاحب حوزه عمومی است که علی رغم بی ضرر بودن آن برای دولت ها، اما سبب واکنش مداخله جویانه آنان می شود. غافل از آنکه خالی کردن فضاهای شهری از مردم، حوزه عمومی را بدان ها باز پس نمی گرداند. چرا که امری انتزاعی اما وابسته به مکان است. حذف امکان تجلی آن، امکان تصاحب آن را ایجاد نمی کند. و بدون حوزه عمومی، تنها حکومت محض نظامی که خود اعترافی به ناپایداری است قابل بروز است. گهگاه نیز در بعضی دولت ها، فضاهای شهری را از طرفداران خودی پر می کنند و به تبلیغ می پردازند، بی آنکه متوجه باشند حوزه عمومی محصول تجربه و خاطره جمعی است و یک اتفاق چند ساعته و حتی چند روزه نمی تواند به نحو فرمایشی بخشی از خاطره جمعی شهروندانی باشد که با آن همدلی ندارند. در حقیقت شهر فضایی است که یا توسط شهروندان معنا دار می شود و یا در غیاب شهروندان معنای غیاب آن ها را مخابره می کند؛ اما هرگز عرصه حضور فرمایشی قرار نمی گیرد. در تصاویری که هر روز می بینیم، نیروهای پلیس چادر های معترضان را از پارک ها و میدان ها جمع می کنند و این دقیقاً همان لحظه ای که ضربه حضور بر پیکر امری اعتباری به نام قدرت وارد می شود. چنین است که فضاهای شهری خود را نه تنها شاخصی کمی برای توسعه، بلکه معیار و رویکردی برای ایجاد کیفیت شهروندی در شهرها می کنند. کیفیتی که یگانه شیوه ی بقاء و باقی ماندن شهرها در طول تاریخ شهرنشینی است. اصفهان، توکیو، قاهره، لندن و نیو مکزیکو همواره بر سر سفره ی سنت شهری شان است که ادامه دار شده اند. مقایسه کنید با بلوک های کپی شده ای که قرار است بی هیچ فضای شهری تجربه سازی، در سالهایی نه چندان دور بافت های فرسوده ی آینده ی ما را تامین کنند.

محسن اکبرزاده، پژوهشگر دکتری معماری اسلامی و مدرس دانشگاه هنر اصفهان



طبقه بندی: مثالی،  فضا، 
ارسال توسط میلاد فیروزه

تحلیل برداشت میدانی

پس از بررسی های صورت گرفته لازم است تا در این قسمت به تحلیل پرسشنامه‌های حاصل از برداشت میدانی پرداخته شود. برداشت میدانی صورت گرفته، در قالب پرسشنامه‌ای حاوی سوالات گوناگون و به منظور نظرخواهی شهروندان تهرانی در زمینه تاثیرات خطوط انتقال نیرو (فشار قوی) انجام پذیرفته است. نمونه آماری به صورت تصادفی و عموما افراد تحصیلکرده و با تخصص‌هایی چون معماری، شهرسازی، برق، مکانیک، سازه، عمران، کامپیوتر و ... را شامل می‌شوند.

از میان 42 نفر پاسخ دهنده، 48 درصد را زنان و 52 درصد را مردان تشکیل می‌دهند، که نتایج زیر از پرسش های صورت گرفته قابل حصول است:

از میان عناصر سازنده منظر شهری (ساختمان‌ها و بناهای اطراف خیابان‌ها و بزرگ‌راه‌ها، پوشش گیاهی و درختان، تاسیسات و تجهیزات شهری{دکل‌های برق و ...}، ترافیک عبوری و حرکت خودروها و مبلمان شهری) در هنگام عبور از مسیرها، خیابان‌ها، بزرگ‌راه‌ها و محدوده‌های شهر، که بیش از همه توجه را به خود جلب می‌کند، 7 درصد از شهروندان، دکل‌های برق را به عنوان اولویت های اول و دوم خود انتخاب نمودند و سایرین آن را به عنوان اولویت سوم، چهارم و پنجم خود انتخاب کردند.

7/66 درصد شهروندان، هنگام دیدن خطوط انتقال نیرو، به ویژه دکل های برق احساس منفی به آن‌ها دست داده و 14 درصد شهروندان از دیدن آن‌ها احساس خاصی نداشته و سایرین احساس قدرت، پیشرفت تکنولوژی، حضور در قرن 21 و خارج بودن از محدوده شهر را بیان نمودند.

همچنین افرادی که هنگام دیدن خطوط، حس منفی داشتند، به احساس خطر و ناامنی، احساس بی نظمی، اغتشاش و ناهنجاری بصری، احساس ناراحتی و دلهره،، اجبار در همزیستی با این عناصر و خشن بودن سیمای شهر اشاره کردند.

در رابطه با آنچه که در ذهن پرسش شوندگان، هنگام دیدن خطوط انتقال نیرو و دکل های برق تداعی می‌شود، 38 درصد از افراد به اغتشاش بصری، 33 درصد به زندگی صنعتی، 19 درصد به زندگی شهرنشینی و 10 درصد به آلودگی زیست محیطی اشاره کردند.

همچنین تصویر ذهنی آن ها از خیابان‌ها و محدوده‌هایی که تصویر خطوط انتقال نیرو و دکل‌های برق در آن ثبت شده بود، شامل بزرگ‌راه‌های همت، حکیم، مدرس، بسیج، صدر، چمران، کردستان، اتوبان باکری، محدوده برق آلستوم، مرزداران، شهران و تعدادی از مسیرهای دیگر بود که نشانگر این مطلب است که این خطوط به عنوان یک نشانه در ذهن آن‌ها جای گرفته و در چهار گوشه شهر تهران این خطوط وجود دارد.

67 درصد از پرسش شوندگان، وجود دکل‌های برق در مسیرهای عبوری و در کنار برخی از فضاهای شهر تهران را غیر ضروری ذکر نمودند.

پرسش شوندگان، مزایای حاصل از وجود خطوط انتقال نیرو در سیما و منظر شهر تهران را به صورت ذیل برشمردند:

فضایی جهت تبلیغات

بهره گیری از این عناصر به عنوان نشانه شهری

امکان دسترسی به میزان مورد نیاز به برق در هر نقطه به جای استفاده از ژنراتورهای دیزلی (عملکردی)

در دسترس بودن تجهیزات و رفع سریع مشکلات احتمالی

ایجاد پرسپکتیو جالب در دیدهای متوالی

هزینه کمتر نسبت به روش های زیرزمینی

ایجاد تنوع در مسیر های شهری

همچنین معایب وجود خطوط انتقال نیرو در سیما و منظر شهر تهران صورت ذیل مطرح گردید:

اغتشاش بصری

موانع دید بصری به ساختمان‌ها و فضاهای شهری

ایجاد منظر نامطلوب

آثار نامطلوب زیست محیطی

اشغال فضای بسیار

آلودگی بصری

تاثیر نامطلوب بر اعصاب و روان شهروندان

فضای رها شده و طراحی نشده اطراف دکل‌ها (محدوده حریم).

وجود ناهماهنگی در خط آسمان شهر

انتظار آن‌ها از مسئولان موارد زیر را شامل می‌شد:

توجه به مسائل زیبایی شناسی در طراحی دکل‌ها و مسائل زیست محیطی

عدم عبور خطوط انتقال نیرو، از مناطق مسکونی

ساماندهی سیما و منظر شهر تهران

ساماندهی بصری و عملکردی دکل‌های موجود

هماهنگی خطوط انتقال نیرو با محیط اطراف

تعویض تدریجی دکل‌های قدیمی و بهره‌گیری از شیوه‌های نوین

حفظ حریم خطوط

عبور این خطوط از مسیر های کم تردد

اجرایی نمودن نظرات و پیشنهادات

 

نتیجه‌گیری

بنابراین با توجه به بررسی‌های صورت گرفته و تحلیل پرسش نامه‌ها، می‌توان این گونه جمع بندی و نتیجه‌گیری نمود که اهمیت و ضرورت بهره گیری از انرژی برق امری کاملا بدیهی بوده و از بعد عملکردی، هیچ گونه نارضایتی به منظور وجود خطوط انتقال نیرو وجود نداشته، بلکه آنچه که بحث اصلی را تشکیل می‌دهد، چگونگی عبور این خطوط است.

همان طور که تحلیل ها نشان داد، آن چه که در این میان مشکل زا است، تصویر ذهنی نامطلوب از خطوط انتقال نیرو در ذهن شهروندان به علت ایجاد اغتشاش بصری از یک سو و از سوی دیگر طراحی نامناسب این عناصر و فضای رها شده و بلااستفاده اطراف آن ها (به عنوان حریم درجه یک و دو) است.

از آن جایی که خطوط انتقال نیرو، هنوز به عنوان اولویت های ابتدایی شهروندان در بحث ادراک منظر شهر تهران به شمار نمی-آیند، اما این مطلب باعث نمی شود که نسبت به نقش و جایگاه این خطوط اهمال صورت گیرد، زیرا همان طور که آمد، احساس شهروندان در هنگام دیدن این عناصر، به هیچ عنوان احساس مطلوبی نبوده و در دراز مدت این امر می‌تواند سهم عمده ای در ایجاد ناآرامی و مشکلات روحی – روانی شهروندان داشته باشد؛ از طرفی وجود دکل های برق در بسیاری از مسیرهای اصلی شهر تهران و برخی از محدوده‌های مسکونی، تماما جنبه منفی نداشته و در صورت طراحی می‌تواند به ایجاد دیدهای متوالی متنوع و دیدنی تبدیل و طبق نظر شهروندان، به نشانه های شهری تبدیل گردد.

هر چند که امروزه در بسیاری از نقاط دنیا از شیوه‌هایی چون (کابل های زیرزمینی) به منظور عبور خطوط انتقال نیرو استفاده می‌کنند، که جدای از هزینه بالا، کمترین فضا را اشغال کرده و به سیما و منظر شهر آسیبی نمی رساند، اما هر کشور و شهری با توجه به شرایط و اوضاع اقتصادی، فنی، جمعیتی و ... خود، از یک یا چند روش از روش های معرفی شده انتقال نیرو استفاده خواهد نمود.

در راستای طرح جامع جدید تهران که به سیما و منظر شهری توجه ویژه ای شده و مدیریت شهری آن را دنبال می‌کند و با نگاهی به اغتشاشات، آشفتگی ها و نابسامانی‌های بصری- کالبدی شهرهای امروزی، به نظر می‌رسد مدیریت بصری واقعی شهر که نتیجه آن ساماندهی منظر نابسامان و آشفته شهرهای امروزی است، تنها زمانی محقق می‌شود که عوامل پایه ای تاثیرگذار بر این آشفتگی، مانند سیاست گذاری های نادرست کلان از سطح ملی تا سطح شهری و محله ای، شناسایی و بازبینی مجدد شوند.

با رشد و توسعه و متراکم شدن بافت شهری در تهران که ارزش زمین به شدت بالا رفته است، قوانین و مقررات و استانداردهای موجود که اکثرا توسط وزارت نیرو و با نگاه صرفا فنی به مکانیابی، احداث و استقرار خطوط انتقال نیرو پرداخته است، در شرایط کنونی جامعه تکافوی مسائل و معضلات و مشکلات و مخصوصا موارد مرتبط با بحث منظر شهری ایجاد شده از این گونه نحوه استقرار نمی باشد، لذا نیازمند بررسی، مطالعه و ارائه قوانین، مقررات و راهبردهای متناسب با رشد و توسعه و تکنولوژی‌هایی است که در این تحقیق سعی شده به ارائه پیشنهادات، راهکار ها و راه‌حل ها به صورت گذرا اشاره شود که هر یک خود می‌تواند موضوع تحقیق جامع و کامل و کاربردی باشد؛ ارائه راهکارهایی که با توجه به شرایط کنونی شهری چون تهران، تنها به ابعاد فنی و اقتصادی موضوع نپرداخته، بلکه مسائل محیطی و زیبایی شناسی و از همه مهم تر منظر شهری را هم در اولویت قرار دهد و منظر عینی و ذهنی شهروندان را هم در ارائه این راهکارها لحاظ نماید.

 

ارائه راهکار

بدین منظور، در این قسمت، ارائه راهکارها در قالب دو بخش عمده آمده تا اجرایی‌ترین شیوه‌ها را پیشنهاد نماید:

ارائه راهکار برای خطوط انتقال نیرویی که از زمان احداث آن ها گذشته و در حال حاضر امکانات زیادی جهت تغییر و یا انتقال آن‌ها وجود ندارد؛ مانند خطوط انتقال نیرو در بزرگ‌راه حکیم، بسیج و ... .

بهره‌گیری از پوشش گیاهی جهت پوشاندن فضای اطراف دکل ها و مستور نمودن آن‌ها با فضای سبز و تلطیف فضا.

استفاده از طراحی های جدید (همانند مسابقه برگزار شده در ایسلند و طراحی دکل‌های برق فشار قوی به صورت انسان‌هایی غول پیکر و در حالت‌های مختلف، به طوری که کابل‌های برق را بر روی بازوی خود حمل می‌کنند).

تبدیل دکل‌های فولادی به دکل‌های تلسکوپی ( به منظور اشغال فضای کمتر و کاهش اغتشاشات بصری؛ مانند بزرگ‌راه همت).

بهره‌گیری از عناصر تبلیغاتی بر روی دکل‌ها.

استفاده از دکل‌های متمایز در هر محدوده شهری جهت ایجاد تمایز و خوانایی مسیر.

رنگ آمیزی دکل‌های برق به صورتی متفاوت در جهت ایجاد دیدهای متوالی و تنوع بصری.

ارائه راهکار برای خطوط انتقال نیرویی که جهت توسعه های آتی شهر در برنامه‌ریزی شهری در نظر گرفته می‌شوند و یا خطوطی که موقعیت آنها نامناسب بوده و در نزدیکی مناطق مسکونی قرار گرفته اند( مانند محدوده شهران و یا مرزداران).

بهره‌گیری از متخصصان رشته‌های مرتبط با بحث سیما و منظر شهری، همچون شهرسازان، معماران و ... به همراه متخصصان برق، مدیریت شهری و ... به منظور برنام‌ ریزی مناسب در انتخاب محل مناسب جهت عبور خطوط انتقال نیرو.

استفاده از روش کابل زیرزمینی به منظور اشغال حداقلی فضا و عدم ایجاد منظر نامطلوب .

 

فهرست منابع

پورجعفر، محمدرضا و دیگران.(1388). شناخت و ساماندهی محورهای دید؛رهیافتی در مدیریت بصری.فصلنامه پژوهش مدیریت شهری.شماره دوم.

گلکار،کوروش.(1385).مفهوم منظرشهری.نشریه آبادی.شماره 53.

پاکزاد،جهانشاه.(1385). مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری. وزارت مسکن و شهرسازی.چاپ اول.

منصوری، سید امیر. (1383). درآمدی بر شناخت معماری منظر.فصل نامه باغ نظر.پژوهشکده نظر. مرکز تحقیقات هنر معماری و شهر سازی. سال اول. شماره دوم.

نیکنام، احسان.(1386). طراحی منظر بزرگ‌راه‌های شهری.پایان نامه کارشناسی ارشد معماری منظر. دانشکده معماری و شهرسازی شهید بهشتی.

مجله اینترنی معماری منظر. (1387). شماره بیست و سه. سال دوم.

مجله اینترنی معماری منظر. (1387). شماره بیست و نه. سال دوم.

مجله اینترنی معماری منظر. (1387). شماره سی و هفت. سال دوم.

مدنی پور، علی. آیا توجه به سیمای شهر مهم است؟. فصلنامه آبادی .

منصوری، امیر.(1384). همه جا خاکستری است: منظر شهری، تبلور تمدن اجتماعی. نشریه اعتماد.

امیر حاجلو، علیرضا. (1385). برنامه‌ریزی احداث و اصلاح خطوط انتقال برق در هماهنگی با ضوابط و معیارهای شهرسازی. پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه ای. دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران.

بستاک، غلامحسین. (1385). ارزیابی نحوه استقرار پست ها و خطوط انتقال نیرو در سطح شهر تهران و ارائه الگوی مناسب. پایان نامه کارشناسی ارشد طراحی و برنامه‌ریزی شهری و منطقه ای. دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران.

گزارش عملکرد بیست ساله وزارت نیرو. (1380). سیمای صنعت برق.، فصل پنجم.

مشانیر. (1376). استانداردهای طراحی خطوط انتقال نیرو.

ثقه الاسلام، احمد و دیگران. (1380). انتخاب برج های مناسب برای خطوط انتقال نیرو. صنعت برق.

 

Neisser,u.(1967).cognitivepsychology.englewood cliffs.nj

www.shahr.ir at 1389.6.25 at 12.15 am

www.manzar.ws at 1389.6.12 at 11.20 am

www.urbanity.ir at 1389.6.12 at 13 pm

http://forum.vatandownload.com at 1389.4.15 at 14 pm

http://eessu.blogfa.com at 1389.4.16 at 17.30 pm

 




طبقه بندی: مثالی،  زیبا سازی،  منظر،  نمای شهر، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 15 بهمن 1391

روانشناسی محیط و معماری منظر


روانشناسی محیطی مطالعه پیچیده بین مردم و محیط اطرافشان است. به عقیده جیفورد (Gifford)روانشناسی محیطی با شاخه اصلی روانشناسی تفاوت دارد زیرا به محیط فیزیکی روزمره می پردازد. این علم چارچوبی از نقطه نظرات، تحقیقها و فرضیات را فراهم می آورد که می تواند به ما در درک بهتری از روابط متقابل انسان و محیط اطراف، کمک کند. با استفاده از این دانش می توان پیش از طراحی و ساخت، ارزیابیهایی را انجام داد که بهترین ابزار برای طراحان حرفه ای به حساب می آید.


 

اگر ما بدانیم چه چیز در گذشته عملکرد بهتری از خود نشانداده است، برای طراحی بهتر در آینده آمادگی بیشتری خواهیم داشت. با استفاده از تئوریهای کنترل می توان مشاهده کرد که محیط نقش اساسی را در شکل گیری احساس ارزشها و توانمند ساختن برای افراد و گروههای مختلف ایفاء می کند. فرضیه فضای قابل دفاع پیشبینی می کند که تغییرات مشخصی در طراحی فضاهای مسکونی که باعث کاهش فضاهای شهری عمومی و افزایش طبیعی نظارت، بازبینی و حس مالکیت توسط ساکنین می شود، باعث کاهش جرم خواهد شد. در محله هایی در اوهایو و نیویورک با در نظر گرفتن این امر در طراحی و توجه به فضاهای قابل دفاع، نرخ جرم کاهش یافته است. نمونه دیگر پارکی در یکی از محلات سیاتل می باشد که ساکنان محله نهایت مراقبت و نگهداری را از پارک محله خود انجام می دهند. شهروندان نقش فعالی را در از بین بردن علفهای هرز، تمیزکردن مسیرها و بطور کلی مراقبت از سلامت پارک ایفاء می کنند. در اصل آنها پارک را مال خود می دانند.




ادامه مطلب
طبقه بندی: مثالی،  گرد آوری شده، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 27 شهریور 1391
این پژوهش ادعا دارد ناکارآمدی حاصل از اشتباه در طرح ریزی و اجرای پروژه های بزرگ شهری، تاثیرات سوء به مراتب بیشتری نسبت به محاسن احتمالی حاصله از اجرای طرح خواهد داشت و لطمات حاصله از این امر به خصوص در حوزه ی منظر شهر با توجه به تغییرات زیاد صوزت گرفته در زمینه و بستر طراحی در طول زمان، جبران پذیر نخواهد بود.



بررسی تجارب زنجان

مقدمه و شرح مسئله 
طرح های مداخله و نوسازی در بافت های کهن و فرسوده شهری اگر چه به منظور ارتقاء سطح کیفی فضای شهری در نقاط آسیب پذیر شهر ها تعریف و به اجرا در می آیند، لیکن عدم دقت در طراحی، برنامه ریزی و زمانبندی اجرای پروژه و عدم توجه به مشکلات اقتصادی و اجتماعی، در کوتاه مدت و بلند مدت، می توانند لطماتی جدی بر کیفیت فضای شهری وارد کنند. اگرچه همیشه بحث زمان در اجرای یک طرح شهری به عنوان یک عامل موثر مطرح بوده و وجود برخی نابسامانی ها در حین اجرای پروژه های بزرگ تا حدودی قابل قبول به نظر می رسد، لیکن آشفتگی و نابسامانی فضای شهری در اثر عدم پیش بینی های صحیح و یا طراحی و برنامه ریزی غلط می تواند به مدت عمر فعالیت یک نسل از شهروندان و حتی بیشتر به طول انجامیده و آنها را از کیفیت مطلوب محیط شهری محروم سازد. 
از جمله تاثیرات سوء این امر می توان به نابسامانی های به وجود آمده در حوزه ی منظر شهری اشاره کرد که به دلیل ماهیت و نقش ویژه منظر شهر در زندگی شهروندان، در صورت وقوع آن نه تنها ساکنان منطقه اجرای طرح، بلکه تمام شهروندان از آن متاثر خواهند بود.




ادامه مطلب
طبقه بندی: مثالی،  تمرینی برای تحلیل فضاهای شهری، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
مرتبه
تاریخ : شنبه 18 شهریور 1391

 شهری با ابعاد فرهنگی حیرت انگیز :

     « ساخت شهری و محیط فرهنگی نیشابور عصر بوسعید :

     بعلت ویرانی های پی در پی و نیز فقدان اسناد تاریخی دقیقی که ساخت شهر نیشابور را در یک دوره ً معین بویژه عصر مورد نظر ما ، توصیف کند ، به دشواری می توان در باب ساخت شهری نیشابور سخن گفت . آنچه مسلم است این است که نیشابور عصر بو سعید یکی از بزرگترین شهرهای مشرق زمین بوده و به گفته ً خلیفه ً نیشابوری 47 محله داشته و محله ً جولاهگان که یکی از محلات متوسط آن بوده است خود دارای سیصد کوچه بوده است و اگر وصف نیشابور مقارن دوران جوانی بو سعید را به روایت مقدس در نظر بگیریم 44 محله داشته که بعضی از محلات آن مانند محله جور و محله حیره هر کدام برابر نیمی از شیراز همان روزگار بوده است و معتقد بوده اند که اگرمحله جور جدا از نیشابور باشد نیاز به طبل و علم وحاکمی مستقل دارد. دراین شهر ، مجموعه ً ویژگیهای یک شهر بزرگ از قبیل بازار ها و میدان ها و مدارس و مساجد و خانقاء ها و گورستان ها و کتابخانه ها و حتی کلیسیا و کنشت وجود داشته است . میدان های اصلی شهر آنها که نامش باقی مانده عبارت بوده است از میدان زیاد منسوب به زیادبن عبدالرحمن و میدان حسین بن معاذ دو مربعه ً اصلی ( یعنی چهار سوی مرکزی و عمده ) به نام مربعه ً بزرگ و مربعهً کوچک در شهر وجود داشته که همه ً قسمت اعظم بازار ها بدان متصل می شده است و چهار سوی کرمانیان یکی از مربعه های دیگر شهر بوده است . آنچه از محلات نیشابور این عصر نام برده اند عبارت از محله ً شاهنبر در بالای شهر و محله ً فزو و محله ً نصر آباد و محله ً ملقاباد و محله ً رمجار که در بالای آن مسکن مسلم بن حجاج  قشیری بوده است و محله ً باغ الرازیین و محله ً باب ابی الاسود در قسمت بالای شهر به طرف کوه و محله ً دارابجرد که پیوسته ً صحرا بوده است در بالای شهر و محله ً جوری و حایط سلمه و نیز محله ً تلاجرد که مزار امام الحرمین جوینی و امامزاده ً محروق در آنجا قرار داشته است . از مهم ترین محلات شهر یکی همان محله ً حیره بوده و کهن دیز یا قهندز که جای  قبر دقاق و قشیری  و محمد بن یحیی را در قبله آن تعیین کرده اند . محله ً دیگر محلهً شادیاخ بوده که بعد ها قبر عطار و به روایتی قبر مجدالدین بغدادی نیز در آنجا بوده است و گویا تلاجرد و شادیاخ بسیار نزدیک به هم بوده است و در داخل همین شادیاخ محله ً محمد آباد قرار داشته است . دیگر از محلات مهم شهر محله ً باب عزره است که سکه ً خدام در آن قرار داشته و محله ً سحور . آنچه از سکه های ( کوچه ها ) نیشابور این عصر نامش برای ما باقی مانده است عبارت است از سکه ً طرخان و سکه ً صرامین ( یا صرافین ) و سکه ً یحیی بن محمد بن یحیی وسکه ً خر گوش و سکه ً عمار که این سکه ً اخیر خود در داخل سکه ً سعیاباد قرار داشته است و سکه ً عیسی بن ماسرجس و سکه ً باذان که در دارالترک قرار داشته است و سکه ً شکش و کوی عدنی کویان و سکه ً بالویه و سکه ً ابوبکر صبغی و سکه ً سیار و سکه ً عبدالسلام و سکه قصارین و سکه ً مسلم و سکه ً حرب که گویا آراسته ترین بازارهای شهر بوده است پر از دکان های میوه فروشی و گلفروشی و سکه ً مسیب و سکه ً معاد و سکه ً هشام و سکه ً مفتی .

     نیشابور این عصر یکی از بزرگترین مراکز تجاری عالم  اسلامی آن روزگار بوده است و کاروانسراها و « خان » ها و « تیم » ها در آن قرار داشته از قبیل سرای میکالیان که متعلق به خاندان بسیار معروف میکالی بوده و خان طرائفیین که بازار اسباب بازی فروش ها و تجار لوازم تزیینی بوده است و دیگر کاروانسرای معمروخان محمش که محل تجارت مسلم بن حجاج قشیری بوده است و خان ابوعمروحسکویه و خان الفرس که کاروانسرای شیرازی ها بوده و از مراکز تجاری آنان در این شهر و خان حسین و خان عبدالکریم .

     در این عهد بازار نیشابور به صورت  سر پوشیده در آمده بوده است . یعنی از عهد ابو علی حسن بن محمد میکالی ( دوره ً محمود غزنوی ) که در دوران ریاست او نیشابور نظم و انضباطی خاص یافت ، این کار آغاز شد و به گفته ً یمینی « شوارع و بازار ها ی نیشابور در ایام قدیم پوشیده نبود و اثارت ( برانگیزاندن ) غبار و تزاحم امطار ( باران ها ) متسوققه ( بازاریان ) و اهل معاملات متاذی می شدند ، در عهد ریاست او بفرمود تا سر بازار ها فراهم آوردند و در مدت دو ماه سراسر شهر به تعریشات ( جوب بست ها ) پاکیزه و تسقیفات ( سقف بندی ) رایق بپوشیدند و هر جایی فرجه ای از بهر نفوذ شعله ً آفتاب باز گذاشتند و قرب صد هزار دینار . . . بر عمارت بازارها خرج کردند و شهر چنان معمور شد که چشم از تصاویر و تعاریج ( تزیینات ساختمانی ) آن سیر نگشتی » و هر صنفی بازار خاص خود را داشته اند از قبیل بازار دستار فروشان ( سوق المناد یلیین ) نام بعضی از گورستان های نیشابور آن روزگار در کتب رجال و تاریخ باقی است که خود نشان دهندهً وسعت عجیب شهر است .

     علاوه بر مسجد عتیق نیشابور و جامع منیعی که جامع جدید شهر بوده است مساجد بسیار  دیگری در این شهر بوده است که نام آنها را بر حسب تصادف در خلال متون رجالی و تاریخی می توان یافت از قبیل مسجد مطرز و مسجد ابوالحسن نوقانی نیشابوری در مجله ً رمجار و مسجد چارسوی بزرگ و مسجد ابواللحسن و مسجد عقیل و مسجد ابو عبدالله مقری و مسجد ابوعبدالرجمن سلمی و مسجد صراقین معروف به مسجد اصفهانی و مسجد ابوعبدالله خبازی و مسجد خان الفرس و مسجد ابوعبدالله خبازی و سکه ً معاذبن معاویه .

     خانقاء های بسیاری نیز در این شهر بوده است که گاه از آن به خانقاء و زمانی به « دویره » تعبیر می شده است و گویا هر دو کلمه در یک معنی به کار می رفته است از جمله خانقاء ها و دویره ها که نامش از این عصر باقی است : خانقاء صندوقی ، خانقاء طرسوسی و خانقاء محمود و خانقاء سلمی است و دویره ً ابو سعید ابوالخیدر و دویره ً سلمی ، که قبر وی هم در آنجا بوده و بسیار مشهور بوده است و دویره ً محمود طوسی و دویره ً بیهقی ، که در مجاروت منزل امام قشیری قرار داشته است.

     مدارس نیشابور ، در این عصر ، یعنی قبل از تاسیس نظامیه ها ، شهرت بسیار داشته و نام عده ً زیادی از این مدارس در کتب تاریخ باقی است از قبیل مدرسه ً سراجان ومدرسه ً میان دهیه که از قدیم ترین مدارس شهر بوده است و مدرسه ًً صبغی و مدرسه ً ابوالولید قرشی و مدرسه ابواسحاق بسطامی و مدرسه ً ابن فورک نو مدرسه ً دارالسنه و مدرسه ابوعلی دقاق یا مدرسه ً قشیریه و مدرسه ابومنصور حمشادی و مدرسه ً سعیدیه و مدرسهً صاعدیه و مدرسه ً ابواسحاق اسفراینی و مدرسه کوی سیار یا مدرسه بیهقی و مدرسه ً ابوسعد خرکوشتی و مدرسهً ابوسعد استرآبادی و مدرسه ً ابو عثمان صابونی و مدرسه ً سوری و مدرسه ً مشطی و مدرسه ً سلطانیه و مدرسه ً سرهنگ و مدرسه ً ابوالحسن علی صندلی که آقای بولت آن را جزء مدارس شافعیه دانسته و مدرسه ً شحامی و مدرسه ً سهل صعلوکی و مدرسه ً صاعد بن محمد حیری در محله ً رمجار که آقای بولت آن را حبیری خوانده است ، و مدرسه ً محمد بن اسحاق خطیبی از علمای کرامیه که در چارسوی کرمانین آن را ساخته بوده  است و مدرسه ً بیشکی و مدرسده ً ابوالحسن قطان در سوق الحضرتین و مدرسه ً حداد و مدرسه ً ناصح الدوله و مدرسه سمرقندی و مدرسه فریابادی و مدرسه  مطوعی و مدرسه ً عبادی و مدرسه ً صوفیه که در کوچه ً برید واقع بوده است و مدرسه ً زعفرانی و مدرسه ً ابو سعید بسطامی اینها مدارس آن روزگار نیشابور است که نشانه هایی است از گسترش شهر و پیشرفت علم و فرهنگ در آن روزگار و آوردن نام آنها فقط و فقط برای تاکید بر گسترش حیات شهری و مدنی نیشابور عصر بوسعید است . در هر یک از آن مدارس چندین عالم درجه ً اول عصر ، از صاحبان مهم ترین تالیفات در زمینه های ادب و فقه و حدیث و اصول ( کلام ) و دیگر علوم عصر، به تدریس اشتغال داشته اند که فهرستی از نام مدرسین این مدارس خود کتابی خواهد شد پهناور و نام بعضی از این مدرسان را در آثار سمعانی و سیاق عبدالغافر و کتب رجال و حدیث و تاریخ و ادب می توان یافت . و اگر به نام و نشان عده ً بی شماری از این دانشمندان توجه شود که منسوب به شهرها و نواحی دیگر عالم اسلامی هستند از سمرقند و فارس و غزنین و اصفهان و ری  و گرگان  و تفلیس و نخجوان و دربند و گنجه و شروان و بیلقان نو مرو رود و بغداد و هرات و سیستان و همدان و کرمان و کوفه و طبرستان و ساوه و فراغانه و چاج و مصر و کاشغر نو اسروشنه و اخسیکت و یزد و میبد و کرج و صنعا و بخارا و نخشب و قزوین و مراغه و شوش و شوشتر و مغرب و میافارقین و کازرون و اهواز و جوزجان و خجند و هند و ختلان ، می توان به مرکزیت عجیب نیشابور ، به لحاظ فرهنگی پی برد ، و دید که چگونه از دور ترین اقصای مغرب و مصر تا کاشغر و از تفلیس و نخجوان تا هرات و سیستان و هند ، خیل دانشجویان علوم به این شهر سرازیر بوده است و ما نام این شهر ها را از نسبت اشخاصی که عبدالغافر فارسی در سیاق خویش ، به شرح حال آنها پرداخته استخراج کردیم تا نشان دهیم که حوزه مهاجرت علماء و دانشجویان از کجا تا کجا ، متوجه نیشابور بوده است بگذریم از انبوه بی شمار دانشجویان و علمایی که از شهر های نزدیک حوزه ً خراسان بوده اند و ما از آوردن نام آن شهر ها پرهیزکردیم .

دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی




طبقه بندی: گرد آوری شده،  مثالی، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
شما هنوز از کیوسک های تلفن شهری برای تماس تلفنی استفاده میکنید؟ با گسترش تلفن همراه دیگر کمتر کسی پیدا میشود که سراغ ایستگاه های تلفن شهری برود و همین موضوع سبب شده که بسیاری از آنها بل...ا استفاده بمانند.

حالا در شهر نیویورک استفاده جدیدی برای آنها پیدا شده و تعدادی از آنها را تبدیل به ایستگاه برای ارایه اینترنت وای-فای کرده اند. در حال حاضر تعدادی از این کیوسک ها فعال شده اند و قرار است تعداد بیشتری نیز به آنها اضافه شود.

اینترنت این کیوسک ها رایگان است و می توانید تا فاصله ۹۰ متری آنها اینترنت بی سیم رایگان داشته باشید.

با این کار کیوسک های قدیمی وظیفه جدیدی را به عهده گرفته اند که در واقع ادامه راه قدیمی شان است. اما این بار با فناوری جدید و کمک به ارتباطات گسترده تر.

 




http://www.shahrsazidata.blogfa.com/




طبقه بندی: مثالی، 
ارسال توسط میلاد فیروزه


ارگ بم

نمادی از معماری و شهرسازی ایرانیان

بم دایره المعارفی از روشهای ساختمان سازی در خاورمیانه قدیم ،خانه ها ،گنبدها ،سه کنجیها ،برج و باروهایی که از خشت خام ساخته شده اند و تکنیک آن ها به دوران کتاب مقدس برمی گردد. این شهر قدیمی از دهه 1930 تا حد زیادی متروکه شده و حتی بخش های بسیاری از آن رو به زوال نهادند.کار بازسازی آغاز شده بود.


در شمال شرقی شهر بم , بربالا و دامنه صخره ای عظیم قلعه ای مستحکم را پی افکنده اند که اهالی محل آن را " ارگ " نامند که در واقع این بنای سترگ , شهرقدیـم بم است , ارگ بــم و شهـــر آن از جمله قلعه های نظامی بسیار مهم و تاریخی به شمار می رود . ارگ بم نمونه کاملی از شیوه های معماری ایران است و نمونه هایی از قرنها معماری در آن به چشم می خورد . ارگ بم که بزرگترین مجموعه خشتی جهان است , به شکل قلعه های پرشکوه برفراز تبه ای به ارتفاع 61 متر چونان تاجی مرصع برسربناهای تاریخی ایران , درخششی جاودانه دارد . پیرامون ارگ بم , حکایتهای تاریخی که گاه به جرگه افسانه می گراید , فراوان است ولی سعی براین است که مستندترین موضوعات باستان شناسی با مدد از تاریخ و معماری در معرفی هرچه بهتر این بنای بزرگ دخالت داشته است .

سابقه تاریخی ارگ بم به موجب نوشته های تاریخی , از جمله حدودالعالم و تاریخ وزیری به دو هزار سال پیش می رسد . 

شواهد زیادی از جمله وضعیت پلان مرکـــزی وتعدادی خشت موجود در خانه حاکم و خانه رئیــس سرباز خانه ادعای فوق را به اثبات می رساند .

در کل , از مجموع نوشته های دوران اسلامی و بررسی های مقدماتی معماری و باستان شناسی می توان نتیجه گرفت که ارگ قبل از حکومت ساسانی و احتمالا" در دوره اشکانی ایجاد شده و چند حصار و دروازه در اطراف آن وجود داشته است احتمال می رود ساکنین قلعه بم معاش خود را از راه کشاورزی و پارچه بافی می گذرانیده اند پژوهش در امر نحوه زندگی و تاریخ ارگ احتیاج به یک سری کاوشهای منظم باستان شناسی دارد ولی آنچه مسلم است سابقه تاریخی ارگ به قبل از اسلام می رسد و در طول تاریخ ارگ , بارها مورد یورش قرار گرفته و بازسازی شده است . ارگ بم بااین سابقه طولانی تاحدود 180 سال پیش از این , محل سکونت عده ای از اهالی بم بوده و بعد از ترک و نقل مکان مردم , به دست فراموشی سپرده شده است . دراین مدت که بیش از 150 سال به طول انجامیده خرابی های جبران ناپذیری توسط عوامل انسانی و عوامل طبیعی بر پیکره ساختمانها وارد آمده است . مجموعه ارگ بم , شامل شهر قدیم و قلعه , قریب به 20 هکتار (طول ضلع غربی ارگ 520 و عرض آن 430 متر می باشد ) وسعت دارد و مسافت ارگ و قلعه , قریب 6 هکتار است . سه سمت قلعه را باغ و خانه های مسکونی و زمینهای کشاورزی محصور نموده و ضلع شمالی در امتداد رودخانه پشت رود قرار گرفته است. این شهر قدیمی از چهار قسمت تشکیل شده و به طـــور کلی شامل خندق گرداگرد حصـار , برجهای دیده بانی , مدخل قدیمی , کوچه ها و خانه ها می باشد. از سمت شمال شرقی یک حصار و از طرف جنوب چهارحصار قلعه را در بر می گیرد . ( دورتادور قلعه خندقی ژرف وجود دارد که آن را از یورشها مصون می داشته است . ) در مجموع 38 برج دیده بانی در فواصل معین روی باروها قرار گرفته و آخرین بارو را خندقی عمیق از اطراف جدا می نموده است بدون شک ایجاد قلعه ارگ بم بر بلندای تپه ای سنگی باید دارای موقعیت سوق الجیشی مهمی باشد . درمیان این شهر عمارت یا قلعه حاکم نشین برروی صخره ای طبیعی بنا شده است عمارت دارای پنج طبقه است که از خشت خام ساخته شده است . واحدهای شناخته شده گوناگون این بنا به ترتیب عبارتند از : ورودی و محله عام نشین , دروازه دوم و اصطبل , دوازه سوم ,سربازخانه و تشکیلات مربوط به آن , ساختمان مرکزی یا حاکم نشین . واحدهای شناخته شده در عامه نشین عبارتند از : راهرو اصلی ( بازار ) , مسجد جامع , نمازخانه , حسینیه , کاروانسرا , آب انبار , میدان مدرسه , سابات جهودها , حمام و زورخانه ( مقبره ؟) و تعدادی خانه های قدیمی . در محله عام نشین , خانه های عمومی کنار کوه روی زمین مسطح بناگردیده و از نظر شهرسازی و تشکیلات زندگی شهری مجموعه کاملی است که تاحدودی نیازهای وابسته به اجتماع زنان خود را رفع می نموده است . برخی از خانه های عام نشین از اهمیت خاصی برخوردارند , زیرا این خانه ها شامل بیرونی و اندرونی , بادگیر , ایوان , اتاقهای زمستانی و تابستانی و محلی جهت نگهداری اسب و احشام بوده و داخل حیاط هر خانه چاه آبی در نظر گرفته شده است . تقریبا" بیشتر خانه های عمومی متصل به هم ساخته شده غالب آنها به یکدیگر راه دارند در بعضی خانه ها حمام اختصاصی به چشم می خورد و در کنار تعدادی از آنها اصطبل را جدا از محل زندگی ساخته اند . تعدادی از خانه های ارگ بدون در نظر گرفتن مقاومت و باربری ستونها دو طبقه ساخته شده اند که این امر نشانگر روند ازدیاد جمعیت در یکی از دوره های گذشته است در میان خانه های عمومی تضادهایی از نظر وسعت حجم واستقامت مشاهده می شود . بعد از ورودی یک راه اصلی تا دروازه دوم کشیده شده , قسمتی از این شاهراه بازار شهر است که متاسفانه سققهای بازار منهدم شده و درحال حاضر ستونها و قوسها باقی مانده است آثار مغازه های نانوایی , روغنگیری و قفسه های خشتی در بازار نشانی از رونق گذشته آن می باشد به موازات شاهراه , دو راه دیگر به دروازه دوم می رسد. در دوره اسلامی , درارگ دو مسجد با نامهای مسجد جامع و مسجد حضرت محمد و حسینیه شامل یک صحن , یک ایوان دو طبقه قرینه هم و چند اتاق ساخته شده است . سه منبر خشتی در حسینیه وجود دارد . زورخانه ارگ به شیوه سایر ورزشگاههای سنتی از چهار ایوان , یک گنبد و گود تشکیل شده است . در ارگ یک کوچه سرپوشیده وجود دارد که به سابات جهودها شهرت دارد . در محله عامه یک حمام عمومی بوده که براثر بی خبری مردم به منظور استفاده از آجرهای حمام آن را به کلی منهدم کرده اند . دومین واحد ارگ بعد از دروازه دوم , اصطبل و یک حصار و اطاقهایی برای نگهبانان است . از دروازه دوم تشکیلات مربوط به حاکم نشین واقع شده که این قسمت از ارگ در شیب و بالای کوه قرار گرفته است که اصطبل , اولین واحد این بخش است و در محوطه آن آب انبار و در گوشه جنوب شرقی چاه آب تعبیه شده است . باتوجه به نوشته ها و کتب تاریخی زمان قاجاریه از جمله تاریخ وزیری , دستگیری لطفعلی خان زند و محاربه او با سربازان محمدعلی خان زابلی حاکم قلعه , در اصطبل اتفاق افتاده است . پس از اصطبل دروازه سوم , سرباز خانه و خانه رئیس قشون مستقر در ارگ می باشد . در برج جنوب غربی سنگ آسیا بادی دیده می شود. آسیای ارگ تنها آسیابادی است که در منطقه بم دیده می شود . این آسیا در دوره قاجاریه ساخته شده است. چاهی عمیق در سربازخانه دیده می شود که اکنون فاقد آب است . از سربازخانه یک راه به طرف منطقه مرکزی قلعه کشیده شده است. این راه به حیاط حاکم نشین می پیوندد. هسته مرکزی یا حاکم نشین ارگ از دو ساختمان به نام چهار فصل و خانه حاکم تشکیل شده است. برج دیده بانی مرکزی, حمام , حوض و چاه آب دراین قسمت وجود دارد . آثار مسیر آبی از طرف غرب به سمت شمال و شرق و داخل حصار جنوبی وجود دارد که احتمالا" بخشی از قنات نهرشهر به طور مداوم از ارگ می گذشته است . عمارت چهارفصل سه طبقه و قصر حکومت بوده و کلیه اوامر و احکام مربوط به شهر و توابع آن دراین محل از طرف حاکم صادر می شده است . در کنار عمارت چهارفصل یک حمام اختصاصی و یک چاه آب دیده می شود . آب آشامیدنی ساکنان ارگ از چاههایی در حیاط خانه ها تامین می شده است . مصالح عمده بناهای ارگ , خشت خام , ملات , گل رس و کاه و گاه به ندرت در بنای آن سنگ لاشه , آجر و تنه درخت خرما به کار رفته است . ارگ بم تنها یک ورودی داردکه طاق ورودی آن قابل مقایسه با قوسهای دوره ساسانی است و دو برج طرفین و هشتی احتمالا" در دوره صفویه به ورودی الحاق شده است. آثار دروازه دیگری در ضلع شمالی ارگ در محلی موسوم به " کت کدم " به چشم می خورد که به ظاهر استفاده چندانی از آن نشده و یاکمی بعد از ایجاد حصار مسدود شده است. ارگ بم دارای یک راه اصلی از جنوب به طرف حاکم نشین و دو گذر به موازات آن و چند راسته شرقی و غربی است 60 متر از راه اصلی بازار سرپوشیده بوده و آثار سنگفرش در قسمتهایی از راسته ها به چشم می خورد. از ویژگیهای ارگ بم چهار حصاری است که از سمت جنوب , حاکم نشین را برمی گیرد و اولین حصار مطمئن ترین نقطه اتکایی است که مردم را از هجوم مصون می داشته است , زیرا ارتفاع حصار تا 18 متر می رسد و در فاصله 30 تا 40 متر برجهایی در نظر گرفته شده و پهنای حصار در مردگرد متجاوز از 6 متر است , برجهای دیده بانی درحصار علاوه بر تقویت و استحکام حصار و تسهیل امر دیده بانی , محل استــراحت مامورین و نگهبانان بوده و کنگره ها و ترکشها و برجها در دیده بانی و حراست قلعه نقش ارزنده ای داشته اند . حصار برونی ارگ را خندقی احاطه کرده است . ارگ بم به واسطه اینکه در مسیر جاده شرق به غرب قرار گرفته همیشه در طول تاریخ مورد توجه بوده و ازاهمیت خاصی برخوردار است . آخرین حادثه تاریخی که در اذهان مردم از ارگ به یادگار مانده است. دستگیری لطفعلیخان زند بوسیله محمدلی خان زابلی حاکم قلعه بم است. ارگ بم تا سال 1254 هـجری قمری و غائله آقاخان محلاتی مسکونی بوده و تا هشتادسال قبل , از حاکم نشین به عنوان ژندارمری و مرکز قشون نظامی استفاده شده است و به عبارتی زندگی در ارگ از تاریخ ایجاد قلعه تا اواسط دوره قاجار به طور مدوام جریان داشته است. مرمت ارگ بم بیشتر جنبه حفاظتی و نگهداری دارد وسعی برآن است تافرم و شکل و نمای مجموعه های ارگ همچنان حفظ و تغییرات کلی در آنها به وجود نیاید , تنها چنداثر مهم به عنوان نمونه سازی مانند مسجد , مجموعه میرزانعیم , خانه مشهور به خانه احمدی یا زابلی و خانه حاکم و چنداثر دیگر تعمیر و احیاشده اند . حاکم نشین قلعه درحدود سالهای 1337 هجری شمسی به بعد توسط اداره باستان شناسی و آموزش و پرورش بم تعمیر گردیده است تعمیرات اساسی ارگ از سال 1352 هجری شمسی شروع شد و هر سال به طور متوسط شش ماه در ارگ کار شده است . تعمیرات انجام شده عبارتست از تعمیر و مرمت باروها , مشخص کردن آبروها , زیربندی و مرمت بخشی از ستونها , اندود پشت بام , اصطبل , سربازخانه , خانه حاکم و غیره . این مجموعه عظیم خشتی امروز بر اساس زلزله 3/6ریشتری تقریبا بطور كامل ویران شد.

حق کپی با ذکر "نام نویسنده" و "سایت همکلاسی" بلامانع می باشد




ادامه مطلب
طبقه بندی: مثالی، 
ارسال توسط میلاد فیروزه
(تعداد کل صفحات:3)      [1]   [2]   [3]  

آرشیو مطالب
نظر سنجی
اگر شهر و تمدن دارای ریشه مشترك باشند. آیا میتوان گفت :”متمدن شدن“ به معنای ”شهری شدن“ است؟




صفحات جانبی
امکانات جانبی
blogskin

قالب وبلاگ