تبلیغات
WIMIFIRE - وندالیسم****
URBAN-VISION
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
وندالیسم****

فصل سوم: بررسی علل و عوامل بروز وندالیسم:

در بررسی مشکلات فردی و نیز معضلات اجتماعی، آنچه از اهمیت زیادی برخوردار است و متخصصین را به فهم بیشتر موضوع و جست و جوی راه حل و درمان رهنمون می شود، سبب شناسی یا همان شناخت علل و عوامل بروز مشکلات می باشد. در این فصل، با توجه به نظریه های مختلف و تحقیقات انجام شده، به بررسی عوامل موثر بر بروز وندالیسم می پردازیم.

کارشناسان مسائل اجتماعی نظرات گوناگونی راجع به بروز این پدیده بیان کرده اند. برخی از آنان اعتقاد دارند نسل گذشته با نسل امروز رابطه ی عقلانی درست برقرار نمی کند. شاید بتوان گفت ریشه ی اصلی این پدیده در نوع تربیت خانواده ها یافت می شود. از سوی دیگر، برخی کارشناسان معتقدند وندالیسم در زمره ی آن دسته از انحرافات و بزهکاری هایی است که در جامعه ی جدید نمود و ظهور یافته است و ناشی از عصیان روز افزون انسان، به ویژه نسل جوان در برابر تحمیل های اجتماعی و احساس اجحاف و درماندگی است. از این رو وندالیسم پدیده ای نوظهور و مدرن در جوامع جدید و واکنشی خصمانه و کینه توزانه  به برخی از اَشکال فشار، تحمیل ها، ناملایمات، حرمان ها و شکست هاست. همچنین نبودِ برنامه های جامع و دائمی برای پر کردن اوقات فراغت جوانان، می تواند زمینه ساز بروز وندالیسم به عنوان مکانیسمی برای تخلیه ی انرژی و هیجانات آنان باشد. بیماری های روحی، روانی را نیز می توان از دلایل بروز پدیده ی وندالیسم دانست چرا که این افراد به دلیل نداشتن تعادل روحی و روانی، خود را با اقدامات خشونت آمیز و خرابکارانه تخلیه می کنند و به نوعی ارضای روانی می رسند.

مبانی نظری وندالیسم:

روانشناسان، جامعه شناسان و دیگر صاحب نظران در رشته های مرتبط با بحث وندالیسم، هر كدام  از زاویه ی دید تخصصی خود به موضوع وندالیسم پرداخته و به بررسی عوامل موثر بر آن و ارئه ی راهکارهای مقابله ای پرداخته اند. در نظریه های جامعه شناسی،  سازمان ها،  ساختارها و نهادهای اجتماعی و فرهنگی به مثابه ی واقعیت های اجتماعی علت رفتار آدمی به حساب آمده اند و رفتارهای بزهكارانه را معلول ساختارهای اجتماعی و فرهنگی دانسته اند. در مقابل روانشناسان و به ویژه روانكاوان، آن را معلول كاركرد نیروهای سركش درونی  پنداشته اند. گروهی از صاحب نظران نیز در مقابل، به تعامل میان فرد و جامعه در فراگرد رفتار اشاره كرده اند. رویكرد آنان بیشتر به روانشناسی اجتماعی نزدیك است و تاثیر فرد و جامعه را در كُنش های متقابل دخیل می دانند.


  • نظریه های روان شناسی انحرافات

بسیاری از روان شناسان، پدیده ی انحراف  را ناشی از عدم رشد كامل شخصیت فرد می دانند. به بیان دیگر، به زعم بعضی از روان شناسان، برخی از تیپ های شخصیتی تمایل بیشتری به انجام  رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان می دهند بنابراین می توان آن را نوعی اختلال رفتاری دانست که ناشی از خصوصیات و ویژگی های فردی می باشد. برخی از روانشناسان تلاش  كرده اند، تا پدیده ی بزهكاری را در یك قالب تحلیل نمایند. به عقیده ی آنان، مخرج مشترك روانی جرم زائی، احساس ناایمنی است كه در تمام بزهكاران وجود دارد.(محسنی تبریزی،1383)

در تبین روانشناختی بزهكاری سه نوع رهیافت قابل ملاحظه است:

الف – نظریه هایی كه بر عامل رفتار تاكید دارند، فرد منحرف را ذاتاً كژ رفتار می دانند.

ب- نظریه هایی كه به وضعیت رفتار می پردازند و به آن اهمیت می دهند. در  این دیدگاه، كژرفتاری را محصول كنش متقابل میان عامل رفتار و وضعیت رفتار می داند.

این نظریه ها پایه و اساس انحراف را به تجربه ی نابهنجارمربوط می دانند. این تجربه موجب بروز  نقصان های شخصیتی در اشخاص كژرفتار می گردد.

ج- نظریه های كه بر تاثیر توام عامل رفتار و وضعیت رفتار تاكید دارند. در این نظریه ها، بزهكاری واكنشی است كه در نتیجه ی عدم توانایی فرد در یافتن راه حل جهت كشمكش های ناشی از ارتباط  او با خانواده بوجود آید.

  • نظریه ی هوبر

نظریه ی هوبر[1] در باب وندالیسم عمدتاً مبتنی بر تحقیقات وی در زمینه ی خشونت و وندالیسم در وسایل حمل و نقل عمومی در کشورهای اروپایی است. هوبر در این تحقیقات، عوامل متعددی را در بروز رفتارهای وندالیستی مطرح می سازد كه از شایع ترین آن ها جلب توجه به واسطه ی كمبود محبت، خودخواهی، احساس عدم تعلق به وسایل نقلیه ی عمومی ، احساس خودباختگی، احساس غلبه ی ماشین بر انسان، و حس انتقام جویی وداشتن شخصیت ضد اجتماعی است. به نظر هوبر در خانواده های كه كوكان نمی توانند نیاز به تایید شدن خود را از سوی دیگران برآورده سازند، از یكسو دچار ناكامی و  سرخوردگی گردیده  كه در اثر آن شخصیتی پرخاشگر پیدا می كنند و از سوی دیگر، این گونه كودكان بواسطه آن كه از دیگران توجه و محبت دریافت نمی دارند، خود جای  والدین بی توجه را گرفته و در صدد برمی آیند تا این نیاز را از خود تامین نمایند كه این امر احساسات خودخواهی و خودپرستی را در آنان تقویت می كند. از طرف دیگر،  توسعه و تكوین « منِ اجتماعی » در بستری خاص مجال بروز خود پنداره و عزت نفس  را در این كودكان سلب كرده، خودشناسی و هویت یابی آنان دستخوش اختلال و اغتشاش می گردد، به طوری كه در این كودكان احساس از خودبیگانی و بحران هویت به شدت مشهود است.

تحقیقات هوبر (1991) نشان می دهد كه در وندال ها احساس انتقام جویی و خصومت نسبت به جامعه بالاست.

  • نظریه ی یادگیری مشاهده ای:

در برخی از مطالعات به موضوع یادگیری و تقلید در بروز وندالیسم تاکید شده است. رفتارهای ستیزه‌جویانه و پرخاشگرانه از جمله وندالیسم مبین تاثیرپذیری از الگوهای فرهنگی آموخته شده وناشی از مشاهده ی رفتارهای خشونت بار در جامعه است.

مشاهده ی خشونت در سینما و تلویزیون می‌تواند وندال‌ها را تحریک کند. به قول اریک فروم احساس اجحاف، واکنش فرد نسبت به توزیع غیرمنصفانه و ناعادلانه ی منابع و امکانات موجود است که خود به خود به خشم، پرخاشگری و تنفر می‌انجامد. در واقع،  وندالیسم از عوارض سرخوردگی، درماندگی و احساس اجحاف است.

تجربه ی کارشناسان نشان می‌دهد که احساس اجحاف و احساس ناکامی، دو انگیزه ی مهم در وندالیسم وخرابکاری است. تحقیقی که روی 15 باجه تلفن عمومی در پاریس انجام شد، نشان داد که 90 درصد از تلفن‌هایی که در معرض تخریب وندال‌ها قرار می‌گیرد، تلفن‌هایی هستند که شماره مورد نظر را نمی‌گیرند و سکه را هم می‌خورند.

یکی دیگر از عوامل گرایش وندال‌ها به تخریب را می‌توان به کسب اعتبار و منزلت در گروه به خصوص در میان جوانان نسبت داد. در واقع وندال‌ها با این اعمال می‌خواهند شجاعت و جسارت خود را به رخ دیگر اعضای گروه بکشند.

  • بیگانگی و وندالیسم

از خود بیگانگی حالتی است که شخص در اثر تعامل با یک فرهنگ دیگر مغلوب می شود و هویت اجتماعی و فرهنگی خود را از دست می دهد. در این صورت،  فرد به تقلید کورکورانه روی می آورد.  فقدان برنامه برای پر کردن اوقات فراغت جوانان نیز سهم بسزایی در این رابطه دارد. انرژی جوانان در دوران تحصیل ناخود آگاه مصروف تحصیل میشود ولی در زمان فراغت چنانچه برنامه صحیحی برای پر کردن چنین اوقات فراغتی نباشد ، قطعا آثار خالی کردن انرژی دربعضی مواقع به شکل وندالیسم ظاهر خواهد شد.

در بسیاری از تحقیقات به این نتیجه رسیده اند که وندال ها و جوانان بزهکار یکی از بارز ترین و مشهور ترین گروه های بیگانه در جامعه معاصرهستند. به زعم این صاحب نظران، وندال های بیگانه معمولاً در خانه هایی غیر منضبط با والدینی سردرگم و مردد و نا مطمئن زندگی می کنند و درماندگی و احساس اجحاف خود را به صورت قهرآمیز و پرخاشگرانه در مقابل نسل بزرگتر، صاحبان قدرت و همه ی نهاد ها و سازمان های تأسیس شده در جامعه نشان می دهند.

این امر شاید با بحث فیوئر[2](1973؛به نقل از محسنی تبریزی، 1383)در باب منشاء روانی بیگانگی نسل جوان و روحیه ی انتقام جویی و رفتار توام با خشونت و ویرانگرایانه ی آنان مرتبط باشد.

به عقیده ی وی، احساسات و عواطف صادره از نا خود آگاه جوان که ناشی از ستیز نسل هاست خود را در جهان نا متعارف و غیر عقلایی به طور بارزی نمودار می سازد. به نظر فیونر، بیگانگی روانی خود را در صور رفتار های نا بهنجار نظیر وندالیسم ، خشونت ، میل به انتقام جویی و نظایر آن بروز می دهد.

از سوی دیگر، بیگانگی باعث می شود فرد نسبت به ارزش ها و هنجارهای اجتماعی، تنفر پیدا کرده و در صدد زیر پا گذاشتن و هنجارشکنی برآید که تخریب اموال عمومی نیز از مصادیق بارز آن می باشد. همچنین بیگانگی منجر به تنفر از خویشتن شده و موجبات کاهش عزت نفس در فرد را فراهم می آورد. بدون شک کسی که در خود احساس کرامت و عزت نفس نداشته باشد، راحت تر نسبت به قیود اجتماعی خود را آزاد گذاشته و اقدام به رفتارهای ضد اجتماعی و خرابکارانه خواهد کرد. یکی دیگر از عوارض بیگانگی، کاهش انگیزه های فردی برای داشتن یک زندگی خوب و شایسته است، چرا که این قبیل افراد برای خود و زندگی خویش ارزشی قائل نبوده و به همین خاطر در صدد اصلاح رفتارهای ناشایست خود بر نخواهند آمد.

  • نظریه های ناکامی، احساس اجحاف و پرخاشگری

در جامعه ای پیچیده و بی اعتنا به مسائل اجتماعی، پرخاشگری ممکن است شیوه ی بارزی برای گروههای اقلیت محروم در جلب توجه اکثریت مرفه یا انتقام از آنان  باشد.

قیس(1388) با انجام پژوهشی تحت عنوان"بررسی جامعه شناختی تاثیر احساس محرومیت (اقتصادی، اجتماعی، خدماتی) بر گرایش جوانان29-15ساله به رفتارهای وندالیستی در شهر تهران" به این نتیجه دست یافت که رابطه ی معنادار بین احساس محرومیت نسبی و گرایش به وندالیسم وجود دارد، به طوری که هر چه جوانان، احساس محرومیت نسبی بیشتری داشته باشند، گرایش بیشتری نیز به رفتارهای وندالیستی دارند. نوردمارکر(2010) با انجام پژوهشی به بررسی تاثیر ناکامی در بروز رفتارهای وندالیستی نوجوانان پرداخت و نتیجه گرفت وندالها عمدتاً در یک یا چند بخش اصلی زندگی خود دچار ناکامی شده اند.

ژانورن (1367) معتقد است که آنچه همواره در بررسی وندالیسم مد نظر است، نقش «احساس اجحاف» نسبت به خویش است.



مروری بر یک پژوهش: پرفسور گابریل موز استاد روان شناس

مطالعه ی پروفسور موز استاد روانشناسی اجتماعی در دانشگاه رنه دكارت فرانسه تامل بر انگیز است. موز و گروه تحقیقاتی تحت  نظارت وی به تجربه ای  دست زده اند كه نشان می دهد  احساس اجحاف و احساس ناكامی  دو انگیزه مهم در خرابكاری و وندالیسم هستند. آنان  پانزده باجه تلفن عمومی پاریس  را كه پیش از باجه های دیگر در معرض تخریب و حمله خرابكاران  قرار می گرفت تحت نظر قرار دادند. نتایج مشاهده و بررسی نشان داد كه اكثریت قریب به اتفاق ( 90 درصد) كسانی كه عامل تخریب تلفن های عمومی بودند دو انگیزه مهم در رفتار ویرانگرانه خود داشتند. اولا دستگاه تلفن شماره مورد نظر را نمی گیرد و سكه را می خورد و پس نمی دهد و ثانیاً فرد تلفن كننده از این كه در  كار خود موفق نشده است خشمگین می شود و مشت بر دستگاه تلفن می كوبد. به عبارت دیگر انگیزه خرابكاری دو چیز است. احساس ظلم و ستم و اجحاف و عدم موفقیت در كار.

از این رو معلوم می شود كه این  افراد به هیچ وجه قصد دستبرد به دستگاه تلفن و دزدیدن پول را نداشتند، هدف آنان صرفاً مجازات مقصر بوده است. آنان در واقع می خواستند سكه خود را از  دستگاه تلفن غاصب پس بگیرند و او  پس نمی داد و در  نتیجه با مشت  و دسته چتر  و عصا و هر وسیله ای كه در  دسترس آن ها بود به جان تلفن خاطی می افتادند و آن را به اصطلاح تنبیه می كردند.

موز و همكارانش با نصب تابلویی در هر یك از پانزده باجه تلفن به مراجعه كنندگان پیام دادند.

« پول خود را از فلان نشانی پس بگیرد... برای مكالمه تلفنی هم لطفاً به نزدیك ترین باجه تلفن به نشانی زیر مراجعه فرمایید.

با این كار و نصب تابلو مذكور خرابكاری و تخریب در تلفن های عمومی حدود 30 درصد كاهش یافت. موز نتیجه گرفت كه گفتگو اساس رابطه اجتماعی است. آنچه همواره در بررسی وندالیسم مد نظر است نقش « احساس اجحاف» نسبت به خویش است. احساس اجحاف در موقعی كه تلفن سكه را پس نمی دهد و شماره را نمی گیرد به قدری قوی است كه بسیاری از مراجعه كنندگان  متظلم خشمگینانه مشت بر دستگاه تلفن می كوبند تا شاید بتوانند سكه خود را پس بگیرند. اگر هم نتوانستند سكه را پس بگیرند. حداقل خرسندند كه تلفن تنبیه شده است. بسیاری از افراد كه خشمگینانه به دستگاه تلفن مشت می كوبند. از به هدر رفتن سكه و زحمتشان ناراضی هستند و در واقع این خشم، واكنشی آنی  در  مقابل احساس اجحافی است كه شخص دارد نه عادت. بسیاری از كسانی كه با گوشی تلفن به دستگاه می كوبند و ... قصد پس گرفتن سكه و احتمالاً تنبیه تلفن را  دارند، در شرایطی دیگر و تلفنی سالم، به احتمال بسیار، این كار را نخواهند كرد. ولی به هر حال عمل  آن ها وندالیسم است. ( محسنی تبریزی 1383)



  • نظریه ی برآیند کلارک :

کلارک کوشیده است تا باارائه ی مدلی علمی ـ توصیفی  به تبیین رفتار وندالیسمی بپردازد.

تحقیقات نشان داده این معضل اجتماعی بسیار پیچیده است و تحت تأثیر متغیر های زیادی قرار دارد. بر خلاف پدیده های طبیعی پدیده های اجتماعی نظیر وندالیسم تابع یک علت نیستند. به همین دلیل برای شناخت هر واقعیت اجتماعی و چگونگی شکل گیری آن باید به دنبال فهم علل متعدد آن بود.

شکست ها و عقده های روانی پنهان، امیال سرکوب شده، احساس درماندگی، سرخوردگی و ناتوانی در به دست آوردن حقوق فردی نیز از دیگر موجبات بروز این پدیده است.

اغلب وندال ها مجرد و از نظر تحصیلی نا موفقند. بیشترآنها باسرخوردگی ها، شکست ها  و ناکامی های مختلف در زمینه ی تحصیلی، حرفه ای، مالی، اجتماعی و خانوادگی مواجه بوده اند. بنابراین دارای نوعی شخصیت پرخاشگر، بی ثبات ،  ضد جامعه، نامطمئن، کینه جو، نا آرام، کنجکاو، انتقام جو، نا شکیبا و در عین حال مأیوس هستند .

بیماری های روحی وروانی، عصبیت، پرخاشگری و افسردگی در بین جوانان وندال زیاد دیده می شود. این افراد به دلیل عدم تعادل روانی در تشخیص هنجارها از ناهنجارهای اجتماعی با مشکل مواجه می شوند و عقده های روانی خود را با اقدامات خشونت آمیز خرابکارانه تخلیه می کنند. همچنین فقر اقتصادی را می توان یکی از مهمترین عوامل بروز وندالیسم دانست. وجود اختلاف طبقاتی در جامعه موجب می شود آنهایی که در فقر زندگی می کنند دست به انتقام از افراد بالا دست جامعه بزنند که ازجمله این موارد می توان به خط انداختن روی خودروها اشاره کرد .

پایین بودن سطح تحصیلات، مصاحبت با دوستان وندال و ازخود بیگانگی نیز از دیگر عوامل زمینه ساز این نوع رفتار است .

میزان درآمد خانوار، شرایط نامطلوب محیط خانه، میزان بالای اختلافات خانوادگی، وضعیت نا مطلوب تحصیلی و احساس تبعیض در مدارس و محیط اجتماعی و خانوادگی از مهمترین عوامل زمینه ساز بروز رفتار های وندالیستی است .

معمولا افرادی که از زندگی خود راضی نیستند و احساس می کنند که اجتماع برای نیل به اهدافشان کمکی نکرده با تخریب اموال عمومی سعی در آرام کردن خود دارند. این قبیل اشخاص از آنجا که توان انجام کارهای بزرگ را ندارند با آسیب رساندن به اموال عمومی به نوعی خود را تخلیه ی روحی و روانی می کنند .

مارشال و مییر دو تن از صاحب‏نظران وندالیسم معتقدند: هدف عمده وندال‏ها از اقدام به کارهاى تخریبى، تخریب اموال است تا آسیب‏ رسانى به افراد. کارهاى وندالیستى که عمدتا توسط کودکان و جوانان انجام می گیرد نوعى شیطنت و شوخى است تا بزهکارى، افراد وندال بى‏ آن‏که بدانند، این اعمال را انجام می دهند و اعمال خود را بیشتر شوخى و به اصطلاح معروف «آتش‏بازى» قلمداد مى‏ کنند. به نظر این دو دانشمند، تخریب اموال براى وندال‏ها نوعى تفریح و هیجان است. این اعمال از نوعى تعامل جمعى نشأت می ‏گیرد و رفتارى است خودبه‏ خودى و بدون برنامه‏ ریزى پیشین.

به عقیده ی این دو پژوهشگر، وندالیسم در بسیارى از موارد، رفتارى است که برآیند واکنش‏هاى گروهى است و پاسخ تعاملى هر یک از شرکت‏ کنندگان روى اعمال شرکت‏ کننده ی دیگر تاثیر گذاشته و عمل گروهى وندالى به وجود مى‏ آید. شرکت در این اعمال به هر فرد، موقعیت و تعامل گروهى مى‏ دهد و از طریق درگیرى مستقیم، فرد از این‏که عضوى حاشیه‏ اى باشد، پرهیز مى‏ کند. (رمضانى، 1375)




مرتبط با: وندالیسم ,
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Can you have an operation to make you taller? دوشنبه 16 مرداد 1396 05:14 قبل از ظهر
Woah! I'm really digging the template/theme of this blog.

It's simple, yet effective. A lot of times it's hard
to get that "perfect balance" between superb usability and appearance.
I must say that you've done a awesome job with this.
Also, the blog loads extremely quick for me on Safari.
Excellent Blog!
foot pain guide پنجشنبه 22 تیر 1396 02:00 قبل از ظهر
Hi my friend! I wish to say that this post is
awesome, nice written and include approximately all significant infos.
I would like to look more posts like this.
BHW چهارشنبه 6 اردیبهشت 1396 05:44 بعد از ظهر
Have you ever considered writing an ebook or guest authoring on other sites?
I have a blog based on the same information you discuss and would really like to have
you share some stories/information. I know my subscribers would appreciate your work.

If you're even remotely interested, feel free to shoot me an email.
BHW دوشنبه 4 اردیبهشت 1396 07:17 قبل از ظهر
Having read this I believed it was really enlightening.
I appreciate you taking the time and energy to put
this information together. I once again find
myself personally spending a lot of time both reading and leaving
comments. But so what, it was still worthwhile!
BHW پنجشنبه 24 فروردین 1396 09:04 قبل از ظهر
Hi I am so delighted I found your site, I really
found you by mistake, while I was searching on Aol for something else, Regardless I am
here now and would just like to say many thanks for a tremendous post and a all
round interesting blog (I also love the theme/design), I
don’t have time to read through it all at the moment but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I have time I will
be back to read more, Please do keep up the superb jo.
BHW جمعه 11 فروردین 1396 01:39 بعد از ظهر
Hello, just wanted to mention, I liked this article. It was funny.
Keep on posting!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر